ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਰਿਸਕ ਫੈਕਟਰ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਕੈਂਸਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਕਰ ਪਾਉਣਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ (Symptoms of Cervical Cancer) ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ (ਸਟੇਜ) ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਰਿਸਕ ਫੈਕਟਰ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖਾਸ ਸੰਕੇਤ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਕੈਂਸਰ ਵਧਣ 'ਤੇ ਇਹ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਅਸਧਾਰਨ ਬਲੀਡਿੰਗ: ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੋ ਪੀਰੀਅਡਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮੇਨੋਪੌਜ਼ (ਮਾਹਵਾਰੀ ਬੰਦ ਹੋਣ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਜਾਈਨਾ (ਯੋਨੀ) ਤੋਂ ਬਲੀਡਿੰਗ ਹੋਣਾ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਪੀਰੀਅਡ ਸਾਈਕਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਪੀਰੀਅਡਸ ਦੌਰਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਲੀਡਿੰਗ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਪੀਰੀਅਡਸ ਦਾ ਆਮ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣਾ।
ਅਸਧਾਰਨ ਡਿਸਚਾਰਜ: ਵੇਜਾਈਨਾ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਖੂਨ ਵਾਲਾ ਡਿਸਚਾਰਜ ਹੋਣਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਬਦਬੂ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਰਦ: ਪੈਲਵਿਕ ਏਰੀਆ (ਪੇਡੂ) ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੌਰਾਨ ਦਰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਰਿਸਕ ਫੈਕਟਰ (ਖ਼ਤਰੇ) ਕੀ ਹਨ?
HPV (ਹਿਊਮਨ ਪੈਪਿਲੋਮਾਵਾਇਰਸ) ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ:
ਤੰਬਾਕੂ ਅਤੇ ਸਮੋਕਿੰਗ: ਸਮੋਕ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ HPV ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੈਕਸ ਪਾਰਟਨਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ: ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਕਸ ਪਾਰਟਨਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪਾਰਟਨਰ ਦੇ ਕਈ ਪਾਰਟਨਰ ਹੋਣ ਨਾਲ HPV ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸੈਕਸੁਅਲੀ ਐਕਟਿਵ ਹੋਣਾ: ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲ HPV ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਦਾ ਹੈ।
STIs (ਸੈਕਸੁਅਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਮਿਟਡ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ): ਹਰਪੀਜ਼, ਕਲੈਮੀਡੀਆ, ਗੋਨੋਰੀਆ ਅਤੇ HIV/AIDS ਵਰਗੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ HPV ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੀ ਇਮਿਊਨਿਟੀ (ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਤਾਂ HPV ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?
HPV ਵੈਕਸੀਨ: ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ HPV ਵੈਕਸੀਨ (ਟੀਕੇ) ਬਾਰੇ ਸਲਾਹ ਲਓ। ਇਹ ਟੀਕਾ ਇਸ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਯਮਤ ਪੈਪ ਟੈਸਟ (Pap Test): 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੈਪ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਸੰਭਵ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰੀਰਕ ਸਬੰਧ: ਕੰਡੋਮ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੈਕਸ ਪਾਰਟਨਰ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।
ਸਮੋਕਿੰਗ ਛੱਡੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਮੋਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਓ।