ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦਾਦਾ ਜੀ ਜਾਂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਵਾਲ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ੈਦ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਹਤੇ-ਪੋਤੇ ਦੇ ਵਾਲ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਨੋਟਿਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਦਾਦਾ ਜੀ ਜਾਂ ਨਾਨਾ ਜੀ ਦੇ ਵਾਲ ਅਜੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ੈਦ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋਹਤੇ-ਪੋਤੇ ਦੇ ਵਾਲ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਵੀ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ (ਪ੍ਰੀ-ਮੈਚਿਓਰ) ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਾਡਾ ਖਾਣਾ ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਰੰਗਤ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫ਼ੈਦ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ: ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-B12, ਆਇਰਨ (ਲੋਹਾ) ਅਤੇ ਕਾਪਰ (ਤਾਂਬਾ) ਦੀ ਘਾਟ ਹੋਣਾ।
ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਸਟ੍ਰੈੱਸ: ਫ੍ਰੀ ਰੈਡੀਕਲਸ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਨੁਕਸਾਨ।
ਜੈਨੇਟਿਕਸ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਇਤਿਹਾਸ ਜਾਂ ਖ਼ਾਨਦਾਨੀ ਕਾਰਨ।
ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ: ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ (Stress) ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰਨਾ।
ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਥਾਇਰਾਇਡ ਜਾਂ ਆਟੋਇਮਿਊਨ (Autoimmune) ਬਿਮਾਰੀਆਂ।
ਕੈਮੀਕਲ: ਵਾਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੈਮੀਕਲ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਜਾਂ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ।
ਖ਼ੁਰਾਕ (Diet) ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਰੰਗ?
ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਮੇਲਾਨਿਨ (Melanin) 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਿਗਮੈਂਟ ਹੈ ਜੋ ਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ (Hair Follicles) ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਖ਼ਾਸ ਸੈੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖ਼ੁਰਾਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸੈੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਹਿਯੋਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਲਾਨਿਨ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਿਟਾਮਿਨਾਂ ਅਤੇ ਮਿਨਰਲਸ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਲਾਨਿਨ ਘਟਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਲ 25 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਫ਼ੈਦ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਵਿਟਾਮਿਨ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਖ਼ੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਇਸ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
| ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ | ਸਰੋਤ (ਚੀਜ਼ਾਂ) |
| ਵਿਟਾਮਿਨ B12 | ਆਂਡੇ, ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ, ਮੱਛੀ |
| ਆਇਰਨ | ਪਾਲਕ, ਦਾਲਾਂ, ਮੀਟ, ਕੱਦੂ ਦੇ ਬੀਜ |
| ਕਾਪਰ | ਕਾਜੂ, ਬਦਾਮ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ ਦੇ ਬੀਜ, ਮਸ਼ਰੂਮ |
| ਓਮੇਗਾ-3 | ਅਖਰੋਟ, ਅਲਸੀ ਦੇ ਬੀਜ (Flaxseeds), ਚੀਆ ਸੀਡਸ |
| ਪ੍ਰੋਟੀਨ | ਦਾਲਾਂ, ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ, ਚਿਕਨ |
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਾਲਾਂ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਰੰਗਤ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ:
ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੰਡ (Sugar) ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ
ਰਿਫਾਇੰਡ ਕਾਰਬੋਹਾਈਡ੍ਰੇਟਸ (ਮੈਦਾ ਆਦਿ)
ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮਕ
ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ