ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਕੋਈ 'ਬੁਰਾ ਨਸੀਬ' (Bad Luck) ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਡੀ ਦਾ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 8 ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਕਸਰ 'ਕੈਂਸਰ' ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਸਹਿਮ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਬਿਨਾਂ ਦੱਸੇ ਦਸਤਕ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਡਾ ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਸ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਪਰ ਸੱਚਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਵਿਗਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਕੋਈ 'ਬੁਰਾ ਨਸੀਬ' (Bad Luck) ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਸਾਲਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਡੀ ਦਾ ਸਟੀਅਰਿੰਗ ਅਜੇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 8 ਆਦਤਾਂ ਬਾਰੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਬਣਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
1. ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਲੈਣੀ ਹੈ ਲਾਜ਼ਮੀ
ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਓ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਘੱਟ ਨੀਂਦ ਲੈਣ ਨਾਲ ਭਾਰ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ।
2. ਸ਼ਰਾਬ ਤੋਂ ਬਣਾਓ ਦੂਰੀ
ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ ਮੂੰਹ, ਗਲੇ, ਜਿਗਰ (Liver) ਅਤੇ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਰਿਸਕ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੇਪੇਟਾਈਟਿਸ ਵਾਇਰਸ, ਐੱਚ.ਆਈ.ਵੀ (HIV) ਅਤੇ ਐੱਚ.ਪੀ.ਵੀ (HPV) ਵਰਗੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਓ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਅਕਸਰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਿਨਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਜਾਂ ਸੰਕਰਮਿਤ ਸੂਈਆਂ (Needles) ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ।
4. ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ
ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਦੀ ਕਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਪ੍ਰੋਸਟੇਟ ਅਤੇ ਕੋਲਨ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਕਰੋ
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਰਦਾਂ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਬੰਧੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਕਸਰਤ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
6. ਸਹੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀ ਚੋਣ
ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੈਚੁਰੇਟਿਡ ਫੈਟ ਅਤੇ ਰੈੱਡ ਮੀਟ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਫਲਾਂ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਦਿਓ।
7. ਵੈਕਸੀਨੇਸ਼ਨ (ਟੀਕਾਕਰਨ) ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਹੇਪੇਟਾਈਟਿਸ-ਬੀ ਅਤੇ ਹਿਊਮਨ ਪੈਪੀਲੋਮਾ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਟੀਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਿਸੇ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਓ।
8. ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚਾਅ
ਸਕਿਨ ਕੈਂਸਰ (Skin Cancer) ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਆਸਾਨ ਹੈ। ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਨਸਕ੍ਰੀਨ (Sunscreen) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
Sources: