ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਥਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ (Staple Food) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾਸ਼ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਦੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ-ਨਮਕ ਦੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜਾਪਾਨ। ਇੱਥੋਂ ਦੇ ਲੋਕ ਔਸਤਨ 84-85 ਸਾਲ ਤੱਕ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਕਟਿਵ, ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਫਿੱਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਰਾਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ, ਆਦਤਾਂ ਅਤੇ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਛਿਪਿਆ ਹੈ।
ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮੋਟੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਖ਼ਰ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦਾ ਇਹ ਅਨੋਖਾ ਰਹਿਸ ਕੀ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੇ 'ਸੀਕ੍ਰੇਟਸ'।
ਚੌਲ ਹੈ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ
ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਥਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਥਾਂ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਭੋਜਨ (Staple Food) ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾਸ਼ਤੇ, ਦੁਪਹਿਰ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਹਰ ਖਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਉਹ ਚੌਲਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਦੇ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਤੇਲ-ਨਮਕ ਦੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹਲਕਾ ਸੂਪ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮੱਛੀ ਜਾਂ ਅਚਾਰ ਪਰੋਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਤਲਬ ਕਿ ਚੌਲਾਂ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਭਾਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਨਾਲ ਖਾਧੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਕੈਲੋਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੋ ਸੰਤੁਲਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤਮੰਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਖੁਰਾਕ
ਜਾਪਾਨੀਆਂ ਦੀ ਪਲੇਟ ਛੋਟੀ ਪਰ ਵੰਨ-ਸਵੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
ਮਿਸੋ ਸੂਪ: ਫਰਮੈਂਟਿਡ ਸੋਇਆਬੀਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ, ਜੋ ਪੇਟ ਦੀ ਸਿਹਤ (Gut Health) ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸੀ-ਵੀਡ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ: ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਨਰਲਸ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਸੀ-ਫੂਡ: ਜੋ ਓਮੇਗਾ-3 ਫੈਟੀ ਐਸਿਡ ਨਾਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਟੋਫੂ ਅਤੇ ਸੋਇਆ ਉਤਪਾਦ: ਜੋ ਹਲਕੇ ਪਰ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਨ ਟੀ: ਜੋ ਐਂਟੀ-ਆਕਸੀਡੈਂਟਸ ਨਾਲ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
"ਹਾਰਾ ਹਾਚੀ ਬੂ" (80% ਤੱਕ ਖਾਣਾ)
ਜਾਪਾਨੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ - ‘ਹਾਰਾ ਹਾਚੀ ਬੂ’, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪੇਟ ਸਿਰਫ਼ 80% ਭਰਨ ਤੱਕ ਹੀ ਖਾਣਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਣ (Overeating) ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਚਰਬੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਫਰਮੈਂਟਿਡ ਫੂਡਜ਼ ਦਾ ਜਾਦੂ
ਮਿਸੋ, ਨੈਟੋ, ਅਚਾਰ ਅਤੇ ਸੋਇਆ ਸਾਸ ਵਰਗੇ ਫਰਮੈਂਟਿਡ ਫੂਡਜ਼ ਜਾਪਾਨੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕਸ ਪਾਚਨ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਐਕਟਿਵ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ
ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਦਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਸਾਈਕਲ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਬਲਿਕ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਐਕਟਿਵ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਫਿਟਨੈਸ 'ਤੇ ਦਿਖਦਾ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਦਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ
ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਮੋਟਾਪੇ ਦੀ ਦਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਐਕਟਿਵ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਕਾਰਨ ਉੱਥੇ ਸ਼ੂਗਰ (Diabetes), ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਅਤੇ "ਇਕੀਗਾਈ"
ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਪਾਨੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਜ਼ਨ ‘ਇਕੀਗਾਈ’ (ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼) ਅਤੇ "ਮੋਆਈ" (ਸਮਾਜਿਕ ਜੁੜਾਅ), ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਣਾਅ ਮੁਕਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਜੀਵਨ ਜਿਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।