ਮਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਫੈਟ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਦਵਾਈ ਹਰ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲਾਈ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਲਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਨਿਖਾਰਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਲਾਇਮ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਫੈਟ ਚਮੜੀ ਲਈ ਕੁਦਰਤੀ ਮਾਇਸਚਰਾਈਜ਼ਰ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਦਵਾਈ ਹਰ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਲਾਈ ਵੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਸਕਿਨ ਟਾਈਪ ਅਤੇ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮਲਾਈ ਲਗਾਉਣਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਲਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
1. ਆਇਲੀ ਸਕਿਨ (Oily Skin) ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲ ਛੱਡਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਲਾਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਲਾਈ ਵਿੱਚ ਫੈਟ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਆਇਲੀ ਸਕਿਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਚਿਪਚਿਪੀ ਪਰਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਚਿਹਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਲਯੁਕਤ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਚਮਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਮੁਹਾਸਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਪਲਸ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਲੋਕ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਮੁਹਾਸੇ ਜਾਂ ਦਾਣੇ ਨਿਕਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਲਾਈ ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਲਾਈ ਕੋਮੇਡੋਜੈਨਿਕ (Comedogenic) ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭਾਵ ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਮਾਂ (Pores) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਰੋਮ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿੰਪਲਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ 'ਸਿਸਟਿਕ ਐਕਨੇ' ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3. ਬਲੈਕਹੈੱਡਸ ਅਤੇ ਵਾਈਟਹੈੱਡਸ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
ਮਲਾਈ ਦਾ ਭਾਰੀਪਣ ਚਮੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਮੀ ਧੂੜ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਲਾਈ ਦੀ ਚਿਕਨਾਈ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਆਕਸੀਡਾਈਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਬਲੈਕਹੈੱਡਸ ਅਤੇ ਵਾਈਟਹੈੱਡਸ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਮ ਜਲਦੀ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਮਲਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਬਣਾਵਟ ਖੁਰਦਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
4. ਸੈਂਸਟਿਵ ਸਕਿਨ (Sensitive Skin)
ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਲਾਈ ਕੁਦਰਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਲੈਕਟਿਕ ਐਸਿਡ ਸੈਂਸਟਿਵ ਸਕਿਨ 'ਤੇ ਰਿਐਕਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਲਾਈ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਖ਼ੁਜਲੀ, ਰੈਸ਼ੇਜ਼ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਜਲਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡੇਅਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਤੋਂ ਐਲਰਜੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਮਲਾਈ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਚ ਟੈਸਟ (Patch Test) ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਮਲਾਈ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਰਾਈ (Dry) ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਮਲਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਹਨ:
ਮਲਾਈ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਨਾ ਛੱਡੋ। 10-15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਲਓ।
ਸਿਰਫ਼ ਮਲਾਈ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਸ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੇਸਣ ਮਿਲਾਓ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਚਿਕਨਾਈ ਸੰਤੁਲਿਤ (Balance) ਹੋ ਸਕੇ।