ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਮਚ ਨਮਕ ਜਾਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸੱਦਾ? ਜਾਣੋ ਕਿੰਨਾ ਨਮਕ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਡਨੀ ਲਈ ਹੈ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਿਲਰ'!

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਨਮਕ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਸਾਈਲੈਂਟ ਕਿਲਰ' ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਨਮਕ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਸਾਹ ਲੈਣਾ - ਇਹ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਹੀ ਚੁਟਕੀ ਭਰ ਨਮਕ, ਮੁੱਠੀ ਭਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਡਨੀ (ਗੁਰਦੇ) ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅੰਕੜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ - ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚਮਚ ਨਮਕ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਭਾਰਤੀ ਸੁਆਦ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਦੁੱਗਣਾ ਸੇਵਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਡਨੀ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਵੱਲ ਧੱਕ ਰਹੀ ਹੈ? ਆਓ, ਡਾ. ਵਰੁਣ ਵਰਮਾ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ - ਨੇਫਰੋਲੋਜੀ, ਮੈਕਸ ਸੁਪਰ ਸਪੈਸ਼ਲਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਪਟਪੜਗੰਜ) ਤੋਂ ਨਮਕ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।

ਨਮਕ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ?

ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦਾ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੱਧਰ (135-145 mEq/L) ਹੋਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਘਾਤਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:

ਦੌਰੇ ਪੈਣਾ

ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਣਾ

ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ (ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਰੁਕਣਾ)

ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਨਮਕ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਰਤੀ

WHO ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ 5 ਗ੍ਰਾਮ (ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚਮਚ) ਨਮਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਸਤ ਭਾਰਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 12 ਗ੍ਰਾਮ ਨਮਕ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਲੋੜ ਤੋਂ ਦੁੱਗਣਾ ਹੈ।

ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ

ਕਿਡਨੀ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਮਕ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:

ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੂਨ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਅਤੇ ਤੰਗ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਪੱਥਰੀ: ਪਿਸ਼ਾਬ ਵਿੱਚ ਸੋਡੀਅਮ ਵਧਣ ਨਾਲ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਦਨਾਕ ਪੱਥਰੀ ਬਣਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰੋਟੀਨਿਊਰੀਆ: ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਮਕ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।

ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਨਮਕ ਦੀ ਬਹੁਤਾਤ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਰੀ ਆਰਟਰੀ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਡਨੀ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਕਿਡਨੀ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ 'ਲੋਅ ਸਾਲਟ' ਡਾਈਟ ਹੈ ਸੰਜੀਵਨੀ

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਿਡਨੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨਮਕ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਦਵਾਈ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:

ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਰੀਰ ਦੀ ਸੋਜ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤਕਲੀਫ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਾਵਧਾਨੀ: ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਵਾਲੇ 'ਸਾਲਟ ਸਬਸਟੀਟਿਊਟ' (ਨਮਕ ਦੇ ਬਦਲ) ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

ਨਮਕ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਇੰਝ ਘੱਟ ਕਰੋ:

ਲੇਬਲ ਪੜ੍ਹੋ: ਪੈਕਟ ਬੰਦ ਖਾਣਾ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਖੋ ਕਿ ਸੋਡੀਅਮ 140mg ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ।

ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ: ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਮੀਟ, ਫਾਸਟ ਫੂਡ, ਡੱਬਾਬੰਦ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਸੈਸਡ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ।

ਤਾਜ਼ਾ ਖਾਣਾ: ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਖਾਣਾ ਹੀ ਖਾਓ।

ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਧਿਆਨ: ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਿਨ ਭਰ ਵਿੱਚ 2,300 mg (ਅੱਧਾ ਚਮਚ) ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਮਕ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਨਮਕ ਘੱਟ ਖਾਣ ਦੀ ਆਦਤ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦੀ। ਸਾਨੂੰ ਅੱਜ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਸੁਧਾਰਨੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੀ ਕਿਡਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ।