ਇੱਕ ਜੰਗਾਲ ਲੱਗੇ ਜਹਾਜ਼ ਲਈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਆਖ਼ਰ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ ਤੇ ਚੀਨ ਕਿਉਂ ਹਨ ਟਕਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤਣਾਅ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਰੂਸ ਨੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਰਤੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ 'ਤੇ ਧੱਕੇਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਰੂਸੀ ਜਾਂ ਚੀਨੀ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਤੇਲ ਦੀ ਖੇਪ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤਣਾਅ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਗੱਲ?

ਇੱਕ ਜੰਗਾਲ ਵਾਲਾ ਜਹਾਜ਼ ਅਚਾਨਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਿੰਦੂ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਜਹਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਟੈਂਕਰ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੇਲ ਵਪਾਰ, ਪਾਬੰਦੀਆਂ-ਮਿਲਾਪ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਹੁਣ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।

ਟੈਂਕਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਈ ਵਾਰ ਬਦਲੀ

ਟੈਂਕਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਬਦਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੇਲਾ 1 ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਇਸਨੂੰ ਰੂਸੀ ਰਜਿਸਟਰ ਵਿੱਚ ਮਰੀਨੇਰਾ ਵਜੋਂ ਰਜਿਸਟਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕਹਾਣੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਦਲਣ ਲਈ, ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਹੰਗਾਮਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਂਕਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ੈਡੋ ਫਲੀਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸੀ ਜੋ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹੈ।

ਸ਼ੈਡੋ ਫਲੀਟ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਜੋ ਝੰਡੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਲੁਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਟਰੈਕਿੰਗ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਅਯੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਤੱਟ ਰੱਖਿਅਕ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਫਲੀਟ ਟੈਂਕਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਚਾਲਕ ਦਲ ਨੇ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਰਸਤਾ ਬਦਲ ਕੇ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵੱਲ ਵਧ ਗਏ। ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਰੂਸੀ ਝੰਡੇ ਨਾਲ ਪੇਂਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਰੂਸ ਦੇ ਦਾਖਲੇ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਵਧਿਆ

ਫਿਰ ਰੂਸ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ ਯੂਰਪ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਰੂਸ ਇਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪਣਡੁੱਬੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸੈਨਾ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਆਪਣੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਹੈ।

ਜਹਾਜ਼ ਕਿੱਥੇ ਫਸ ਗਿਆ?

ਟੈਂਕਰ ਉੱਤਰੀ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਈਸਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 190 ਮੀਲ ਦੂਰ। ਸੀਐਨਐਨ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਹਾਜ਼ ਅਤੇ ਗਨਸ਼ਿਪ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਵੀ-22 ਓਸਪ੍ਰੇ ਅਤੇ ਏਸੀ-130 ਗਨਸ਼ਿਪ ਤਾਇਨਾਤ ਦੇਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਬੁੱਧਵਾਰ ਸਵੇਰੇ 7 ਵਜੇ ਦੇ ਕਰੀਬ, ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਜਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਫਰਮ ਕਪਲਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਜ਼ਬਤ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।

ਰੂਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਦੱਸਿਆ

ਰੂਸ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਸਵਾਰ ਸਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਇਸਨੂੰ ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਭੜਕਾਹਟ ਵਜੋਂ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਕਿਉਂ ਹੈ?

ਇੱਥੇ ਮੁੱਦਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਈਰਾਨੀ ਤੇਲ, ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਰੂਸ-ਚੀਨ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗਲਤ ਕਦਮ ਸਿੱਧੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਖਾੜਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।