ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਹੱਸ: ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ! ਜਾਣੋ ਲੇਕ ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਸੱਚਾਈ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੁਦਰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜੂਬਿਆਂ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠੀ ਹੈ। ਤਨਜ਼ਾਨੀਆ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਕੀਨੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਥਿਤ ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਝੀਲ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਰਹੱਸ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਰ ਇਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੱਥਰ ਵਰਗਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ? ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ।

ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧ

ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਝੀਲ ਨਗੋਰੋਂਗੋਰੋ ਕ੍ਰੇਟਰ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਝੀਲ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਗਭਗ 56 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਚੌੜਾਈ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਇਵਾਸੋ ਐਨਗਿਰੋ ਨਦੀ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ (ਮਿਨਰਲਸ) ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗਰਮ ਝਰਨਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਝੀਲ ਨੂੰ ਘਾਤਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੱਥ ਨੇੜੇ ਦੇ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਓਲਡੋਇਨਿਓ ਲੇਂਗਾਈ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਝੀਲ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਘਾਤਕ ਕੈਮਿਸਟਰੀ

ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਇੰਨਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਛਿਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਓਲਡੋਇਨਿਓ ਲੇਂਗਾਈ ਜਵਾਲਾਮੁਖੀ ਤੋਂ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਅਤੇ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਰਣ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਗਰਮ ਝਰਨਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਸ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਨਦੀ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਨਾਲ ਹੀ, ਤੇਜ਼ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ (evaporation) ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਸੁੱਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਅਤੇ ਟ੍ਰੋਨਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦਾ pH ਪੱਧਰ 10.5 ਤੋਂ 12 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਅਮੋਨੀਆ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਖਾਰਾ (basic) ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਝੁਲਸ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।

ਜੀਵ ਪੱਥਰ ਕਿਉਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?

ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਇਰਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਚਮਗਿੱਦੜ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਉਹੀ ਕੈਮੀਕਲ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਿਸਰ ਵਿੱਚ ਮਮੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰੀਜ਼ਰਵੇਟਿਵ (preservative) ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਾਨਵਰ ਝੀਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਮੀ ਅਤੇ ਚਰਬੀ (fat) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਾਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੇ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਜੀਵ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਟ ਹੋ ਕੇ ਅਕੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੋਡੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਦੀ ਪਰਤ ਉਸ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪੱਥਰ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਕੋਈ ਤੁਰੰਤ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਮੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਖੇਡ

ਇੰਨੀਆਂ ਘਾਤਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਨੇਟ੍ਰੋਨ ਝੀਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਜੀਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਉਦੋਂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਾਈਨੋਬੈਕਟੀਰੀਆ ਕਾਰਨ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਝੀਲ ਲੇਸਰ ਫਲੇਮਿੰਗੋ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਜਨਨ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲੱਤਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਸੁਰੱਖਿਆਤਮਕ ਪਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।