WHO ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਵੱਡਾ ਖੁਲਾਸਾ: ਕੋਰੋਨਾ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਜਿੰਨੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਉਸ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਈਆਂ ਸਨ ਮੌਤਾਂ
WHO ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2019 ਤੇ 2021 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲੋਬਲ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ (Life Expectancy) 'ਚ 1.8 ਸਾਲ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਜਦੋਂਕਿ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਚ 1.5 ਸਾਲ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਉਲਟਫੇਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Sat, 16 May 2026 03:55 PM (IST)
Updated Date: Sat, 16 May 2026 04:01 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਅੰਕੜਾ 2026 ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਲ 2020 ਤੋਂ 2023 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੋਵਿਡ-19 ਮਹਾਮਾਰੀ ਕਾਰਨ 22.1 ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੱਤ ਮਿਲੀਅਨ ਕੋਵਿਡ ਮੌਤਾਂ ਤੋਂ ਲਗਪਗ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹਨ। ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੇ 2021 ਤਕ ਗਲੋਬਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸਮੂਹ ਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸਮੂਹ ' ਲਗਪਗ ਇਕ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਨੁਪਾਤ ਦਾ ਝਟਕਾ ਦੱਸਿਆ।
WHO ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 2019 ਤੇ 2021 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਲੋਬਲ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ (Life Expectancy) 'ਚ 1.8 ਸਾਲ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਜਦੋਂਕਿ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨ ਸੰਭਾਵਨਾ 'ਚ 1.5 ਸਾਲ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਈ ਜੋ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਉਲਟਫੇਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦਬਾਅ ਹੋਣ ਕਾਰਨ 2021 'ਚ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ 10.4 ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਧੂ ਮੌਤ ਦਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। 2022 'ਚ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟ ਕੇ 4.9 ਮਿਲੀਅਨ ਅਤੇ 2023 'ਚ 3.3 ਮਿਲੀਅਨ ਰਹਿ ਗਈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (ਡਬਲਯੂਐਚਓ) ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਮਹਾਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕੇ ਹਨ।
ਕਿਸ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹੋਏ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ
ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਅਸਮਾਨ ਰੂਪ 'ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ 2021 'ਚ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ 'ਚ ਉਮਰ-ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਵਾਧੂ ਮੌਤ ਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ 'ਚ ਲਗਪਗ 50% ਵੱਧ ਸੀ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ 85 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੋਝ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ 'ਚ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼, ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ।
ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੇ ਮਹਾਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗਲੋਬਲ ਮੌਤ ਦਰ ਨਿਗਰਾਨੀ 'ਚ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈਆਂ ਮੁੱਖ ਕਮੀਆਂ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, '2023 ਵਿਚ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਨੁਮਾਨਿਤ 61 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ 'ਚੋਂ ਕੇਵਲ 21 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਡਬਲਯੂਐਚਓ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਦੋਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ 12 ਮਿਲੀਅਨ ਮੌਤਾਂ ਲਈ ਡਾਕਟਰੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਆਈਸੀਡੀ-ਕੋਡਿਡ (ICD-coded) ਮੌਤ ਦਰ ਡੇਟਾ ਉਪਲਬਧ ਸੀ।'
ਡਬਲਯੂਐੱਚਓ ਨੇ 2022 ਦੇ ਇਕ ਵੱਖਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ 'ਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ 2020-21 ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ 'ਚ ਲਗਭਗ 4.74 ਮਿਲੀਅਨ ਵਾਧੂ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਅੰਕੜਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਵਾਦਤ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।