ਸੈਲੂਲਰ ਆਪਰੇਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਸੀਓਏਆਈ) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਦਾ ਸਿਮ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖ਼ਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਗਿਰੋਹ, ਸਿਮ ਬੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ (ਆਈਏਐੱਨਐੱਸ) : ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਹਰਮਨਪਿਆਰੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ’ਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵ੍ਹਟਸਐਪ, ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ, ਸਿਗਨਲ, ਸਨੈਪਚੈਟ, ਸ਼ੇਅਰ ਚੈਟ, ਜਿਓਚੈਟ, ਅਰਾਤਾੱਈ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਨਵੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ (ਡੀਓਟੀ) ਨੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਐਪ ਤਦ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ ਜਦ ਯੂਜ਼ਰ ਦੇ ਡਿਵਾਈਸ ’ਚ ਸਰਗਰਮ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।
90 ਦਿਨ ਤੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਸਿਮ-ਐਪ ਲਿੰਕਿੰਗ
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਆਈਡੈਂਟੀਫਾਇਰ ਯੂਜ਼ਰ ਇੰਟੀਟੀਜ਼ (ਟੀਆਈਯੂਈ) ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਲਗਾਤਾਰ 90 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਐਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ।
ਪਹਿਲਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪ ’ਚ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਮ ਬਦਲਣ ਜਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਣ ’ਤੇ ਵੀ ਐਪ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵੈੱਬ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਵਿਵਸਥਾ
ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ’ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇਕ ਹੋਰ ਪਰਤ ਜੋੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਐਪ ਨੂੰ ਹਰ ਛੇ ਘੰਟੇ ’ਚ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਆਟੋ-ਲਾਗ-ਆਊਟ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਤੇ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਲਈ ਕਿਊਆਰ ਕੋਡ ਰਾਹੀਂ ਦੁਬਾਰਾ ਲਾਗ-ਇਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਡੀਓਟੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਵਿਵਸਥਾ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪ ਦੀ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾਏਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰ ਸੈਸ਼ਨ ਸਰਗਰਮ ਤੇ ਵੈਰੀਫਾਈਡ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਨਿਯਮ ਦਾ ਟੀਚਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਚਾਰ ਐਪ ਆਪਣੇ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ’ਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਐਪ ਇੰਸਟਾਲੇਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਵਾਰ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਐਪ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਹੀ ਸਿਮ ਕਾਰਡ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਇਆ ਇਹ ਨਿਯਮ
ਸੈਲੂਲਰ ਆਪਰੇਟਰਜ਼ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਸੀਓਏਆਈ) ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਦਾ ਸਿਮ ਨਾਲ ਸੁਤੰਤਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜੋਖ਼ਮ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ, ਖਾਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸੰਚਾਲਿਤ ਗਿਰੋਹ, ਸਿਮ ਬੰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ’ਚ ਕਾਲ ਰਿਕਾਰਡ, ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਲਾਗ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਟੈਲੀਕਾਮ ਡਾਟਾ ਨਾਲ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੀਓਏਆਈ ਮੁਤਾਬਕ, ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿਮ ਬਾਈਂਡਿੰਗ ਨਾਲ ਯੂਜ਼ਰ, ਫੋਨ ਨੰਬਰ ਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਵਿਚਾਲੇ ਇਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਲਿੰਕ ਬਣੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਪੈਮ, ਫਰਾਡ ਕਾਲ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ’ਤੇ ਰੋਕ ਲਾਉਣ ’ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।