ਮਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਮੌਨ' ਸਿਰਫ਼ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਨਾ ਹੈ। ਮੌਨੀ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਮੌਨੀ ਮੱਸਿਆ (Mauni Amavasya 2026) ਦਾ ਦਿਨ ਆਤਮ-ਮੰਥਨ ਅਤੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸਰਬੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰੀਕ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਯੋਗ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਕਿਉਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਜਾਪ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਫਲਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੌਨ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਗਿਆਨ
ਮਤਸਿਆ ਪੁਰਾਣ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਮੌਨ' ਸਿਰਫ਼ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਮੋੜਨਾ ਹੈ। ਮੌਨੀ ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਚੰਦਰਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚਲਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕਰੀਬ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਦੀ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।"
ਕਿਵੇਂ ਪਾਈਏ ਮਹਾਦੇਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ?
ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ:
ਹਰੀ-ਹਰ ਦਾ ਸੰਗਮ: ਸਵੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ (ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਯਮੁਨਾ) ਵਿੱਚ ਮੌਨ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾਜਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ।
ਮਾਨਸਿਕ ਜਾਪ: ਦਿਨ ਭਰ ਬਿਨਾਂ ਬੋਲੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ 'ॐ नमः शिवाय' या 'ॐ नमो भगवते वासुदेवाय' ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ।
ਦਾਨ: ਮੌਨੀ ਮੱਸਿਆ ਪਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਦਾ ਵੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਲ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਅੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਮੌਨ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਪੁੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮੌਨ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਦੇ ਫਾਇਦੇ
ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਵਰਣਨ ਹੈ:
ਬਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ: ਫ਼ਜ਼ੂਲ ਗੱਲਾਂ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੰਕਲਪ ਸ਼ਕਤੀ: ਮੌਨ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ (Will Power) ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਸ਼ਾਂਤੀ: ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਮੌਨ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Disclaimer: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਕੇਵਲ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ।