ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ, 17 ਫਰਵਰੀ 2026 (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ 'ਵਲਯਾਕਾਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ' (Annular Solar Eclipse) ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਰਿੰਗ ਆਫ ਫਾਇਰ' (Ring of Fire) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਬਹੁਤ ਰੋਮਾਂਚਕ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ, 17 ਫਰਵਰੀ 2026 (ਮੰਗਲਵਾਰ) ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਸਾਧਾਰਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ 'ਵਲਯਾਕਾਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ' (Annular Solar Eclipse) ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ 'ਰਿੰਗ ਆਫ ਫਾਇਰ' (Ring of Fire) ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਖ਼ਾਸ ਹੈ ਇਹ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ?
ਇਸ ਦਿਨ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਰਲੱਭ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ। ਗ੍ਰਹਿਣ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਲਗਪਗ 96 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਵੇਗਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਚੰਦਰਮਾ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਢੱਕ ਸਕੇਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਸੂਰਜ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਕਿਨਾਰਾ ਇੱਕ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਅੰਗੂਠੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਰਿੰਗ ਆਫ ਫਾਇਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਨਜ਼ਾਰਾ ਕਰੀਬ 2 ਮਿੰਟ 20 ਸੈਕੰਡ ਤੱਕ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ।
ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਲੱਗੇਗਾ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਚੀਨੀ ਚੰਦਰ ਨਵਾਂ ਸਾਲ (Chinese Lunar New Year) ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ
17 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਮਾਂ (ਭਾਰਤੀ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ) ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹੈ:
ਸ਼ੁਰੂਆਤ: ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜ ਕੇ 26 ਮਿੰਟ 'ਤੇ।
ਸਮਾਪਤੀ: ਸ਼ਾਮ 7 ਵਜ ਕੇ 57 ਮਿੰਟ 'ਤੇ।
ਕੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ?
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।
ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖੇਗਾ ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ?
ਇਹ ਗ੍ਰਹਿਣ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਖਗੋਲੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ, ਉਹ ਹਨ:
ਮੁੱਖ ਦੇਸ਼: ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ, ਅਰਜਨਟੀਨਾ, ਚਿਲੀ, ਤੰਜ਼ਾਨੀਆ, ਨਾਮੀਬੀਆ, ਜ਼ਿੰਬਾਬਵੇ, ਮੋਜ਼ੰਬੀਕ, ਮੈਡਾਗਾਸਕਰ ਅਤੇ ਬੋਤਸਵਾਨਾ।
ਹੋਰ ਖੇਤਰ: ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਦੱਖਣੀ ਜਾਰਜੀਆ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਹਿੰਦ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਦੱਖਣੀ ਖੇਤਰ।
ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਵਲਯਾਕਾਰ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ'?
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਉਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ 'ਵਲਯਾਕਾਰ ਗ੍ਰਹਿਣ' ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:
ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਦੂਰੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਚੰਦਰਮਾ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਅੱਗ ਦੇ ਗੋਲੇ' ਜਾਂ ਛੱਲੇ (Ring) ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।