ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ 700 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਾਰ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮਯੋਗ, ਗਿਆਨਯੋਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀਯੋਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ 'ਮਹਾਂਭਾਰਤ'। ਅਕਸਰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗ੍ਰੰਥ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ 'ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ' ਨੂੰ ਹੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਾਰਨ।
ਮਹਾਂਭਾਰਤ: ਸੰਘਰਸ਼, ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਗਾਥਾ
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ, ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਰ ਸੰਘਰਸ਼, ਘਰੇਲੂ ਯੁੱਧ, ਧੋਖਾ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੈ। ਧਰਮ ਲਈ ਲੜੀ ਗਈ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਵੀ ਖ਼ੂਨ-ਖ਼ਰਾਬਾ ਅਤੇ ਆਪਣਿਆਂ ਦਾ ਹੀ ਸਰਵਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਪਾਠ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਕਲੇਸ਼, ਵਿਵਾਦ ਅਤੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਥਿਤੀਆਂ ਬਣਨ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਗ੍ਰਹਿਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਵਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ: ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਾ ਸਰੋਤ
ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦਾ ਹੀ ਇੱਕ ਅਨਿੱਖੜਵਾਂ ਅੰਗ, ਸ੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਤ ਗੀਤਾ, ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਇਹ ਕੇਵਲ 700 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ ਸਾਰ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੀਤਾ ਸਾਨੂੰ ਕਰਮਯੋਗ, ਗਿਆਨਯੋਗ ਅਤੇ ਭਗਤੀਯੋਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਲਟ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਧੀਰਜ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਕਰਤੱਵ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾਏ ਜਾਣ।
ਗੀਤਾ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਵੇਕ ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਦਿਨ ਸਹੀ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਗੀਤਾ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਮਹਾਂਭਾਰਤ ਦੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹੱਲ (Solution) ਵੱਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।