ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚੇਗੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਤਮਾ : ਸੁਰੇਸ਼ ਪੁੰਜ
ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਨਾਲ ਹੀ ਬਚੇਗੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਤਮਾ: ਸੁਰੇਸ਼ ਪੁੰਜ
Publish Date: Mon, 19 Jan 2026 07:17 PM (IST)
Updated Date: Mon, 19 Jan 2026 07:21 PM (IST)

ਪੱਤਰ ਪ੍ਰੇਰਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ : ਕਸ਼ਮੀਰ ਐਕਸੋਡਿਵਸ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਅਖਿਲ ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਰੇਸ਼ ਪੁੰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਦਾ ਉਜਾੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕੂਚ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਮੂਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਰੰਪਰਾ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸ਼ੈਵ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਸੱਭਿਅਤਾ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਇਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਕੋਈ ਆਮ ਭਾਈਚਾਰਾ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ। ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਲਿਪੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਸ਼ੈਵ ਧਰਮ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਪਰੰਪਰਾ, ਇਹ ਸਭ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਕੱਢਣਾ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸੀ। ਪੁੰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਦਰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਦਰਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁੜ ਵਸਾਇਆ ਜਾਵੇ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਐਕਸੋਡਸ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ, ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 19 ਜਨਵਰੀ 1990 ਦੇ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੱਚਾਈ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਰਹਿ ਸਕਣ। ਪੁੰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਪੰਡਤਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਸ਼ਮੀਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣਗੀਆਂ ਤਾਂ ਹੀ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋਵੇਗੀ।