ਫੈਕਟਰੀ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਹੁਣ ਘਰਾਂ 'ਚ ਐਂਟਰੀ ਕਰਨਗੇ ਰੋਬੋਟਸ! ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਖ ਰਹੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ
ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਰੋਬੋਟਸ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਸੀ—ਰੋਬੋਟ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੱਚ ਦੇ ਗਲਾਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਡੱਬੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Mon, 20 Apr 2026 02:50 PM (IST)
Updated Date: Mon, 20 Apr 2026 03:24 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਘਰ ਦੀ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਜਾਂ ਰਸੋਈ ਦੇ ਸਾਧਾਰਨ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਬੋਟਸ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਪਾਠ (Teaching Lessons) ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਦਰਅਸਲ, ਅਜਿਹਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਬੋਟਸ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਮਰਿਆਂ ਜਾਂ ਸੌਫਟਵੇਅਰ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲੀ ਇਨਸਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾ ਕੇ ਸਮਾਰਟ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾ ਕੇ ਇਹਨਾਂ 'ਰੋਬੋਟ ਬਟਲਰਸ' ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ ਇਨਸਾਨੀ ਵੀਡੀਓ?
ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਰੋਬੋਟਸ ਨੂੰ ਰਿਮੋਟ ਕੰਟਰੋਲ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਸੀ—ਰੋਬੋਟ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੱਚ ਦੇ ਗਲਾਸ ਨੂੰ ਫੜਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਡੱਬੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਫਰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਰੋਬੋਟਸ ਨੂੰ 20,000 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ 'ਫਸਟ ਪਰਸਨ' (First Person) ਵਿਊ ਤੋਂ ਸ਼ੂਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਦਿਖਾਏ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਵਿੱਚ 50% ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਸੁਧਾਰ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਐਂਡਰਾਇਡ ਬਟਲਰ ਟੀ-ਸ਼ਰਟ ਦੀ ਤਹਿ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਬੋਤਲ ਦਾ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਰਗੇ ਬਾਰੀਕ ਕੰਮ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ 'ਈਗੋਸੈਂਟ੍ਰਿਕ ਡੇਟਾ' (Egocentric Data) ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਕੈਮਰਾ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। 'ਮਾਈਕ੍ਰੋ 1' ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ 71 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 4,000 ਟ੍ਰੇਨਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨਰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ 1.6 ਲੱਖ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਡੇਟਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਏਸ਼ੀਆ ਬਣਿਆ ਡੇਟਾ ਦਾ ਉਭਰਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ
ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਡੇਟਾ ਕਲੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਇਹ ਇੰਡਸਟਰੀ ਸਾਲਾਨਾ 30% ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ 2030 ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ ₹92,600 ਕਰੋੜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਬੋਟ ਨੂੰ ਜਿਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਹੀ ਡੇਟਾ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਭਾਵੇਂ ਰੋਬੋਟ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਰ ਅਜੇ 70-80% ਹੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਰੋਬੋਟ ਇੱਕ ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਬੱਚੇ ਵਿਚਕਾਰ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਨਤੀਜੇ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਫਿਲਹਾਲ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਡੇਟਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।