ਸਿਰਫ਼ ਮਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ, ਤੁਹਾਡਾ 'ਸੌਰੀ' ਦੱਸਦੈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਇਨਸਾਨ ਹੋ! ਜਾਣੋ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਸਾਈਕੋਲੋਜੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋ ਜੋ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਜਾਂ ਹੱਦਾਂ (boundaries) ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ ਵੀ 'ਸੌਰੀ' ਬੋਲਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਮਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਸੌਰੀ ਕਹਿਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੁਪੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਇਸਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਾਂਗੇ।

ਗ਼ਲਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?

ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ: ਜੇਕਰ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਦੀ ਵੀ ਵੱਡੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ 'ਚੰਗਾ ਬੱਚਾ' ਬਣ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦਬਾਅ, ਵੱਡੇ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਵਾਦ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ: ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਡਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੌਰੀ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਵਾਦ ਜਾਂ ਬਹਿਸ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਜੈਕਟ ਹੋਣ ਜਾਂ ਜੱਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਮਝਣਾ: ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸੌਰੀ ਕਹਿ ਦੇਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਤੋਂ ਘਬਰਾਉਂਦੇ ਹੋ।

ਇਹ ਨੁਕਸਾਨ ਉਠਾਉਣੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ:

ਗੱਲ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ: ਜੇਕਰ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਸੌਰੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਦਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ।

ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ: ਲੋਕ ਇਹੀ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਗ਼ਲਤੀ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਣਗੇ। ਦਫ਼ਤਰ ਜਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਗੰਭੀਰ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਬੋਝ ਹੇਠ ਦੱਬੇ ਰਹੋਗੇ: ਹਰ ਵੇਲੇ ਗ਼ਲਤੀ (guilt) ਦਾ ਬੋਝ ਲਈ ਘੁੰਮਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀਪਨ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ (anxiety) ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਹਰ ਆਓ ਸੌਰੀ ਦੇ ਇਸ ਲੂਪ ਤੋਂ:

ਸੌਰੀ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਝ ਸੈਕਿੰਡ ਦਾ ਵਿਰਾਮ (pause) ਲਓ।

ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਜਿਹੇ ਵਾਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ।

ਆਪਣੇ 'ਸੌਰੀ' ਦਾ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਨੋਟ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਵਾਰ ਸੌਰੀ ਬੋਲਦੇ ਹੋ।

ਆਪਣੇ ਇਸ ਵਿਵਹਾਰ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਤਲਾਸ਼ੋ।