25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦੈ National Tourism Day? 1948 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ ਹੁਣ ਬਣਿਆ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ
ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ (National Tourism Day 2026) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਕੇਵਲ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਆਓ, ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ (Theme) ਬਾਰੇ।
Posted By Sunita
Publish Date: Sun, 25 Jan 2026 08:25 AM (IST)
Updated Date: Sun, 25 Jan 2026 08:26 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਬਰਫ਼ੀਲੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਤੱਟਾਂ ਤੱਕ, ਅਣਗਿਣਤ ਅਜਿਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਅਨੋਖੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਸਮੇਟੀ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ?
ਇਸੇ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਨ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ (National Tourism Day 2026) ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਕੇਵਲ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਆਓ, ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ, ਮਹੱਤਵ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ (Theme) ਬਾਰੇ।
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤੀ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ 1948 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਵਿਭਾਗ ਗਠਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਟੀਚਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ 25 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰ ਵਜੋਂ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ, ਟਿਕਾਊ (Sustainable) ਅਤੇ ਸੁਲਭ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇਹ ਦਿਵਸ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅੰਦੋਲਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪੇਸ਼ੇਵਰ, ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਸੰਗਠਨ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਿਨ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਵੱਡੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ (Theme)?
ਹਰ ਸਾਲ ਇਸ ਦਿਵਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਿਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਦਿਵਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ 'ਪੇਂਡੂ ਅਤੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ' (Rural and Community Centric Tourism) ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।
ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ
ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਮੀਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਾਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਲਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਅਤੇ ਚੱਖਣ ਲਈ ਲਾਜਵਾਬ ਪਕਵਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।