ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਥਾਇਰਾਇਡ? ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਤੇ ਵਧਦਾ ਭਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਨੇ ਸੰਕੇਤ; ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ ਸਿਹਤ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ
ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਮ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਵਸਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
Posted By Sunita
Publish Date: Wed, 28 Jan 2026 09:19 AM (IST)
Updated Date: Wed, 28 Jan 2026 09:21 AM (IST)
ਸੁਮਨ ਅਗਰਵਾਲ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਦੀ ਕਮੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ, ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਮ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਾਰਮੋਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਸਵਸਥ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜਕਲ੍ਹ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਆਮ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਓ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਡਾ. ਰਾਜੇਸ਼ ਖੜਗਾਵਤ (ਐਂਡੋਕ੍ਰਾਈਨੋਲੋਜਿਸਟ, AIIMS, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ) ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ:
ਘੱਟ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਥਾਇਰਾਇਡ ਹੋਣ ਦੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਣਾਅ।
ਆਇਓਡੀਨ, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ ਵਰਗੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਕਮੀ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ (ਕਸਰਤ) ਦੀ ਘਾਟ।
ਰੁੱਝੀ ਹੋਈ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਕਾਰਨ ਜੰਕ ਫੂਡ ਅਤੇ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੇਵਨ, ਜੋ ਥਾਇਰਾਇਡ ਗ੍ਰੰਥੀ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਥਾਇਰਾਇਡ ਦੀ ਜਾਂਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ:
ਮਾਹਵਾਰੀ (Periods) ਵਿੱਚ ਬੇਨਿਯਮਤਾ।
ਅਚਾਨਕ ਭਾਰ ਵਧਣਾ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਕੀ।
ਗਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਭਾਰੀ ਹੋਣਾ।
ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਬੈਡ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਵਧਣਾ।
(ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਖੂਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
ਕਿਹੜੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ?
ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ: ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਓ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀ ਦਵਾਈ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਓ।
ਸਹੀ ਖ਼ੁਰਾਕ: ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਕ ਅਤੇ ਆਇਓਡੀਨ ਭਰਪੂਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ। ਵਿਟਾਮਿਨ-ਡੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਬਾਇਓਟਿਕ ਯੁਕਤ ਆਹਾਰ ਲਓ।
ਪਰਹੇਜ਼: ਖੰਡ (ਚੀਨੀ) ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ। ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸੇਂਧਾ ਨਮਕ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ: ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਮੈਗਨੀਸ਼ੀਅਮ ਲਈ ਪਾਲਕ ਅਤੇ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਓ। ਮੌਸਮੀ ਫਲ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹਨ।
ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ: ਸਵੀਮਿੰਗ, ਯੋਗਾ ਜਾਂ ਸੈਰ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਕਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ।
ਧੁੱਪ: ਸਵੇਰੇ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਦੀ ਧੁੱਪ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ।
ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ: ਯੋਗਾ ਅਤੇ ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਨੂੰ ਸਹੀ ਰੱਖੋ।