ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਝੂਠੀ ਛਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਭਰਮ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ, ਪਰ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਬਦਲਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੀ.ਐੱਸ.ਆਰ.ਆਈ. (PSRI) ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਅਰਪਿਤਾ ਕੋਹਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਬਾਹਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦਾਇਰੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ—ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਜਾਂ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ—ਤੋਂ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਜਾਣੂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ? ਆਓ ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਲੇਖ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
'ਭਰੋਸੇ' ਦਾ ਗ਼ਲਤ ਫ਼ਾਇਦਾ ਉਠਾਉਣਾ
ਇਸ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਟੁੱਟਣਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜਨਬੀਆਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਕੰਧ ਡੇਗ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਦੱਸ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਜਾਣੂ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗ਼ਲਤ ਇਰਾਦੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ।
ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ
ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਢਾਂਚਾ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਸਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਪਸੀ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀਆਂ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਆਪਸੀ ਤਣਾਅ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗੁੱਸੇ, ਜਲਣ ਜਾਂ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਬਾਹਰਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਰਿਹਾ ਇਨਸਾਨ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਦਿਖਾਵਾ ਅਤੇ ਭਰਮ
ਅੱਜ ਦੇ ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਨੇ ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਉਲਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਜੁੜੇ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਅਕਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਝੂਠੀ ਛਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਹੀ ਭਰਮ ਕਈ ਵਾਰ ਵੱਡੇ ਧੋਖੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ:
ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਅਜਨਬੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹੋਣ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਮੀਟ ਕੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੀਏ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਚੌਕਸੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀਏ।