ਕੀ ਹੈ 'ਟੈਕਸਟ ਨੈੱਕ' ਤੇ 'ਪਿੰਕੀ ਫਿੰਗਰ ਸਿੰਡਰੋਮ'? ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰ ਦੇ ਰਹੇ ਚਿਤਾਵਨੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰਨ ਤਕ, ਸਾਡੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਇਹ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਿੰਨਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਜੀ ਹਾਂ, ਪੀਐੱਸਆਰਆਈ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੈੱਡ ਫਿਜ਼ੀਓਥੈਰੇਪੀ, ਲਕਸ਼ੈ ਭਗਤੀਆਨੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੋ ਨਵੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ- “ਟੈਕਸਟ ਨੈੱਕ ਸਿੰਡਰੋਮ” (Text Neck Syndrome) ਅਤੇ “ਪਿੰਕੀ ਫਿੰਗਰ ਸਿੰਡਰੋਮ” (Pinky Finger Syndrome)।

ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ 'ਟੈਕਸਟ ਨੈੱਕ ਸਿੰਡਰੋਮ'?

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਿਰ ਦਾ ਭਾਰ 4 ਤੋਂ 5 ਕਿੱਲੋ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣ ਲਈ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਝੁਕਾਉਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਗਰਦਨ 'ਤੇ ਇਹ ਦਬਾਅ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਕੇ 20 ਤੋਂ 25 ਕਿੱਲੋ ਤਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਜਕੜਨ, ਦਰਦ, ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇਸ ਆਦਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੁਧਾਰਦੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਧਾਰਨ ਦਰਦ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ 'ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਪੇਨ' (ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦਰਦ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ 'ਪਿੰਕੀ ਫਿੰਗਰ ਸਿੰਡਰੋਮ'?

ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਇਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਾਰ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਯਾਨੀ ਪਿੰਕੀ ਫਿੰਗਰ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਂਗਲ 'ਚ ਸੁੰਨਪਨ, ਦਰਦ ਜਾਂ ਹਲਕਾ ਟੇਢਾਪਨ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਚ ਇਹ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਅਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਬੇਚੈਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਜ੍ਹਾ?

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ- ਲਗਾਤਾਰ ਗਲਤ ਪੋਸਚਰ (ਮੁਦਰਾ) 'ਚ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ। ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰੇਕ ਲਏ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਇੱਕੋ ਪੁਜੀਸ਼ਨ 'ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣਾ ਸਰੀਰ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੈ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ' ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਬਚਾਅ ਦੇ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਅਸਰਦਾਰ ਤਰੀਕੇ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ:

ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੋ: ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗਰਦਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਾ ਝੁਕੇ। ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਈ-ਲੈਵਲ (ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਧਰ) 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।

ਛੋਟੇ ਬ੍ਰੇਕ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ: ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਲਗਾਤਾਰ ਫ਼ੋਨ ਨਾ ਚਲਾਓ। ਹਰ 20 ਤੋਂ 30 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਦੀ ਹਲਕੀ ਸਟ੍ਰੈਚਿੰਗ ਕਰੋ।

ਫ਼ੋਨ ਫੜਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਬਦਲੋ: ਮੋਬਾਈਲ ਦਾ ਪੂਰਾ ਭਾਰ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ 'ਤੇ ਨਾ ਪਾਓ। ਫ਼ੋਨ ਫੜਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜਾਂ 'ਫ਼ੋਨ ਹੋਲਡਰ' ਦੀ ਮਦਦ ਲਓ।

ਅਪਣਾਓ ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਟੌਕਸ: ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘੱਟ ਕਰੋ ਅਤੇ 'ਡਿਜੀਟਲ ਡਿਟੌਕਸ' ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਦਿਨਚਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ।