ਲਿਪੋਮਾ ਇਕ ਹੌਲੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲੀ ਚਰਬੀ ਦੀ ਗੰਢ ਹੈ ਜਿਹੜੀ ਅਕਸਰ ਤੁਹਾਡੀ ਚਮੜੀ ਤੇ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ (ਅੰਦਰੂਨੀ) ਦੀ ਪਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਲਿਪੋਮਾ, ਜਿਹੜਾ ਫੁੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁਲਾਇਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਂਗਲ ਦੇ ਹਲਕੇ ਜਿਹੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੱਧਮ ਵਰਗ ਯਾਨੀ 45 ਤੋਂ 55 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ 'ਚ ਇਸ ਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਇਕ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਿਪੋਮਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਲਿਪੋਮਾ ਦੇ ਲੱਛਣ- Lipoma Symptoms

ਲਿਪੋਮਾ ਸਰੀਰ 'ਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ...

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਮੜੀ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ : ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧੌਣ, ਮੋਢੇ, ਪਿੱਠ, ਪੇਟ, ਹੱਥ ਤੇ ਪੱਟਾਂ 'ਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਛੂਹਣ 'ਤੇ ਨਰਮ ਲਗਦੇ ਹਨ : ਇਹ ਉਂਗਲ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨਾਲ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਏਧਰ-ਓਧਰ ਹਿਲਦੇ ਹਨ।

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਛੋਟੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ : ਲਿਪੋਮਾ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਆਸ 'ਚ 2 ਇੰਚ (5 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਘਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਿਪੋਮਾ ਦਰਦਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ : ਜੇਕਰ ਇਹ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਨੇੜੇ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਦਬਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਨਾੜੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਦਰਦਨਾਕ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਲਿਪੋਮਾ ਦੇ ਕਾਰਨ- Lipoma Causes

ਲਿਪੋਮਾ ਹੋਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਿਵਾਰਾਂ 'ਚ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਸਰੇ 'ਚ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਲਿਪੋਮਾ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ- Lipoma Risk Factors

ਕਈ ਕਾਰਕਾਂ 'ਚ ਲਿਪੋਮਾ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ...

ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ 40 ਤੋਂ 60 ਸਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਲਿਪੋਮਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਉਮਰ 'ਚ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਉਮਰ ਵਰਗ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਹ ਪਰਿਵਾਰ-ਦਰ-ਪਰਿਵਾਰ ਵੀ ਵਧਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦਿਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ

ਲਿਪੋਮਾ ਸ਼ਾਇਦ ਹੀ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਮੈਡੀਕਲ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਗੰਢ ਜਾਂ ਸੋਜ਼ਿਸ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਲਿਪੋਮਾ ਦਾ ਇਲਾਜ- Lipoma Treatment

ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਿਪੋਮਾ ਲਈ ਕੋਈ ਇਲਾਜ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਲਿਪੋਮਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਾ ਹੈ, ਦਰਦਨਾਕ ਹੈ ਜਾਂ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਲਿਪੋਮਾ ਇਲਾਜ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ :

ਸਰਜਰੀ ਕਰ ਕੇ ਕੱਢਣਾ : ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲਿਪੋਮਾ ਨੂੰ ਸਰਜਰੀ ਰਾਹੀਂ ਕੱਟ ਕੇ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਉਭਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਲਿਹਾਜ਼ਾ ਮਾੜਾ ਨਤੀਜਾ ਜ਼ਖਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਲਿਪੋਸਕਸ਼ਨ : ਇਹ ਇਲਾਜ ਚਰਬੀ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਇਕ ਸੁਈ ਤੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਸਿਰਿੰਜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Posted By: Seema Anand