ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸਿਰਫ ਔਰਤਾਂ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਬੱਚੇ ਜੋ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ 'ਚ ਸਰੀਰ 'ਚ ਲਾਲ ਰਕਤਾਣੂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ 'ਚ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ 67 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਅਨੀਮੀਆ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਇਹ ਸੋਚਣ, ਸਮਝਣ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ, ਲੱਛਣਾਂ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਬਾਰੇ।
ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਕਈ ਵਾਰ ਅਨੀਮੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਲੱਛਣ ਹਨ।
- ਅਨੀਮੀਆ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਅਨੀਮੀਆ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
- ਚਿਹਰੇਅਤੇ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਪੀਲਾ ਅਤੇ ਸਫੈਦ ਹੋਣਾ।
ਬੱਚਿਆਂ 'ਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦੇ ਕਾਰਨ
ਅਨੀਮੀਆ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਰਕਤਾਣੂਆਂ ਜਾਂ ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਕਾਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਫੋਲਿਕ ਐਸਿਡ, ਵਿਟਾਮਿਨ ਬੀ12 ਜਾਂ ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਦੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ, ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਘੱਟ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਲਾਜ
- ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿਓ ਪਰ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ।
- ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ, ਮੇਵੇ ਤੇ ਬੀਜ, ਆਂਡੇ, ਮਾਸਾਹਾਰੀ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ 'ਚ ਲਾਲ ਖੂਨ ਦੇ ਸੈੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ।
- ਵਿਟਾਮਿਨ ਸੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਨਿੰਬੂ, ਸੰਤਰਾ, ਟੈਂਜਰੀਨ, ਧਨੀਆ, ਟਮਾਟਰ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰਾਬੇਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਆਇਰਨ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚ ਅਨੀਮੀਆ ਦਾ ਛੇਤੀ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।