ਸੌਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਾਤਾਰ ਐਕਟਿਵ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ 'ਅਨਿਦਰਾ' (Insomnia) ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਲੀ ਸਮਾਂ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਫੇਸਬੁੱਕ ਜਾਂ ਯੂਟਿਊਬ 'ਤੇ ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓਜ਼ (ਰੀਲਜ਼) ਸਕ੍ਰੋਲ ਕਰਨਾ ਸਾਡੀ ਇੱਕ ਆਮ ਆਦਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਭਾਵੇਂ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਟਾਈਮਪਾਸ ਲੱਗੇ, ਪਰ ਘੰਟਿਆਂ ਬੱਧੀ ਸਕ੍ਰੀਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰਾਂ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਪੀ.ਐਸ.ਆਰ.ਆਈ. ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਸਾਈਕੋਲੋਜਿਸਟ, ਅਰਪਿਤਾ ਕੋਹਲੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਉਂਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੋਬਾਈਲ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ 'ਬਲੂ ਲਾਈਟ' ਸਰੀਰ ਦੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ 'ਮੇਲਾਟੋਨਿਨ' ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਚਮਕ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਝੁਰੜੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪਾਚਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ
ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣ ਦੀ ਆਦਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਖਾਣੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 'ਓਵਰਈਟਿੰਗ' ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧਿਆਨ ਭਟਕਣ ਕਾਰਨ ਪਾਚਨ ਤੰਤਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੈਸ, ਐਸਿਡਿਟੀ ਅਤੇ ਬਦਹਜ਼ਮੀ ਵਰਗੀਆਂ ਪੇਟ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨੀਂਦ ਦਾ ਉੱਡਣਾ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ
ਸੌਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਗਾਤਾਰ ਐਕਟਿਵ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਸਥਿਤੀ 'ਅਨਿਦਰਾ' (Insomnia) ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਪੈਨਿਕ ਡਿਸਆਰਡਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਸ਼ਾਰਟ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਕੰਟੈਂਟ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਤੇਜ਼ ਕੰਟੈਂਟ ਲਗਾਤਾਰ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੰਨਾ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 'ਪੈਨਿਕ ਡਿਸਆਰਡਰ' ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਅਚਾਨਕ ਘਬਰਾਹਟ ਦੇ ਦੌਰੇ ਪੈਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਬਚਾਅ ਦਾ ਤਰੀਕਾ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੀਲਜ਼ ਦੇਖਣ ਦੇ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਲਗਾਮ ਲਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਡਿਜੀਟਲ ਕੰਟੈਂਟ ਦੇਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਕਰ ਲਈਏ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਛੱਡ ਦੇਈਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।