ਸਾੜ੍ਹੀ ਨਹੀਂ, ਪੇਟੀਕੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਗਲਤ ਤਰੀਕਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹੋ ਸਾਵਧਾਨ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਦਿਨ ਭਰ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੀ ਕਮਰ 'ਤੇ ਵੀ ਪੇਟੀਕੋਟ ਦੇ ਨਾੜੇ (ਡੋਰੀ) ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਤੇ ਛਿੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਮੂਲੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਸ਼ਬਦ ਕਾਫ਼ੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਸਾੜ੍ਹੀ ਕੈਂਸਰ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਕਾਰਨ ਕੈਂਸਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਾੜ੍ਹੀ ਪਹਿਨਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਆਓ ਡਾ. ਸਫਲਤਾ ਬਾਘਮਰ (ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ, ਮੈਡੀਕਲ ਓਨਕੋਲੋਜੀ) ਤੋਂ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਸਾੜ੍ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਸਾੜ੍ਹੀ ਕੈਂਸਰ?

ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਊਟੇਨੀਅਸ ਸਕੁਆਮਸ ਸੈੱਲ ਕਾਰਸੀਨੋਮਾ (Cutaneous Squamous Cell Carcinoma) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਕਿਨ (ਚਮੜੀ) ਕੈਂਸਰ ਹੈ, ਜੋ ਕਮਰ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਗੜ (Friction) ਅਤੇ ਜਲਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਚਿਕਿਤਸਾ ਖੋਜ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (ICMR) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਕਿਨ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾੜ੍ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘੱਟ ਹਨ।

ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

ਇਹ ਕੈਂਸਰ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ:

ਲਗਾਤਾਰ ਰਗੜ: ਪੇਟੀਕੋਟ ਦੀ ਡੋਰੀ ਨੂੰ ਕਮਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਕੱਸ ਕੇ ਬੰਨ੍ਹਣ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੀ ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਰਮ ਅਤੇ ਨਮੀ ਵਾਲੀ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਡੋਰੀ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਪਸੀਨਾ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਨਮੀ ਅਤੇ ਰਗੜ ਮਿਲ ਕੇ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਸੋਜ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਸਫਾਈ ਦੀ ਕਮੀ: ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਉਸ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ ਫੰਗਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ

ਸਾੜ੍ਹੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਕਸਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਖਾਰਸ਼, ਚਮੜੀ ਦਾ ਕਾਲਾ ਪੈਣਾ ਜਾਂ ਪਪੜੀ ਜੰਮਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।

ਕਮਰ ਦੀ ਰੇਖਾ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖਾਰਸ਼ ਜਾਂ ਜਲਣ।

ਚਮੜੀ ਦਾ ਮੋਟਾ ਹੋਣਾ ਜਾਂ ਰੰਗ ਦਾ ਗੂੜ੍ਹਾ ਕਾਲਾ ਪੈਣਾ।

ਅਜਿਹਾ ਜ਼ਖ਼ਮ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਵਾਈ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।

ਜ਼ਖ਼ਮ ਵਿੱਚੋਂ ਬਦਬੂਦਾਰ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਖੂਨ ਆਉਣਾ।

ਬਚਾਅ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?

ਡੋਰੀ ਢਿੱਲੀ ਰੱਖੋ: ਡੋਰੀ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਕੱਸ ਕੇ ਨਾ ਬੰਨ੍ਹੋ ਕਿ ਉਹ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਧੱਸ ਜਾਵੇ।

ਗੰਢ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲੋ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਡੋਰੀ ਦੀ ਗੰਢ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬੰਨ੍ਹਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਦਲਦੇ ਰਹੋ।

ਚੌੜੀ ਬੈਲਟ ਜਾਂ ਇਲਾਸਟਿਕ: ਡੋਰੀ ਵਾਲੇ ਪੇਟੀਕੋਟ ਦੀ ਬਜਾਏ ਚੌੜੇ ਬੈਲਟ ਜਾਂ ਇਲਾਸਟਿਕ ਵਾਲੇ ਪੇਟੀਕੋਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਦਬਾਅ ਇੱਕ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਕੱਪੜੇ ਦੀ ਚੋਣ: ਸੂਤੀ (Cotton) ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਜੋ ਪਸੀਨਾ ਸੋਖ ਸਕਣ ਅਤੇ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਹਵਾ ਲੱਗਣ ਦੇਣ।

ਸਫਾਈ: ਕਮਰ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ।