ਕੀ ਬੁਢਾਪੇ 'ਚ ਇਕੱਲਾਪਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ? ਨਵੀਂ ਸਟੱਡੀ 'ਚ ਹੋਇਆ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਖੁਲਾਸਾ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲਾਪਣ ਬੁਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਇਸ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਕੱਲਾਪਣ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਮਾਨਸਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ, ਇਕੱਲਾਪਣ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੁਸਤ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਸਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਗਾੜਨ ਜਾਂ 'ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ' ਵੱਲ ਧੱਕਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਨਵੀਂ ਖੋਜ?

'ਏਜਿੰਗ ਐਂਡ ਮੈਂਟਲ ਹੈਲਥ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 10,000 ਯੂਰਪੀਅਨ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ 65 ਤੋਂ 94 ਸਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ (2012 ਤੋਂ 2019) ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।

ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਪਹਿਲੂ ਇਹ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸੀ। ਪਰ, ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਹੀ ਰਹੀ ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਰਗਰਮ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।

ਇਕੱਲੇਪਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕੌਣ?

ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਭਗ 8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲੋਕ ਡੂੰਘੇ ਇਕੱਲੇਪਣ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ ਸਿਹਤ, ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ, ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਤੇ ਸ਼ੂਗਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।

ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲਾਪਣ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਉਨਾ ਸਿੱਧਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਕੱਲਾਪਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਦਾ ਪੱਧਰ ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਹੋਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।