ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਸਕੂਲ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ? ਕੌਂਸਲਰ ਤੋਂ ਜਾਣੋ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧਾਉਣ ਲਈ 40 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਨਵੇਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੈਸ਼ਨ ਦੀ ਦਸਤਕ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਵੇਂ ਬੈਗਾਂ ਅਤੇ ਬੋਤਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਜੋ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੋਫੇ ਤੋਂ ਸਕੂਲ ਦੇ ਡੈਸਕ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ?

ਸਕੂਲ ਕੌਂਸਲਰ ਕਨਿਕਾ ਮਦਾਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਨਵਾਂ ਬੈਗ, ਕਾਪੀ-ਕਿਤਾਬਾਂ ਜਾਂ ਬੋਤਲ ਖਰੀਦਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਬੱਚੇ ਦੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਘੜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਸਬਰ ਅਤੇ ਸਹੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕਲਾਸਰੂਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਨੁਮਾ ਅਨੁਭਵ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।

ਚੁਣੌਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝੋ

ਅੱਜ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੋਵਿਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਬਦਲਾਅ ਵਿੱਚੋਂ ਗੁਜ਼ਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਹਿਜ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:

ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਕਮੀ: ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੌਣ, ਜਾਗਣ ਅਤੇ ਖਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਾ ਹੋਣਾ। ਸਕੂਲ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਮਾਹੌਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੰਧਨ ਲੱਗਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਸੀਮਤ ਸਮਾਜਿਕ ਦਾਇਰਾ: ਬਾਹਰੀ ਮੇਲ-ਜੋਲ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਬੱਚੇ ਭੀੜ ਅਤੇ ਸ਼ੋਰ ਤੋਂ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਨਿਰਭਰਤਾ: ਹਰ ਛੋਟੇ ਕੰਮ (ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਜਾਂ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਜਾਣਾ) ਲਈ ਮਾਪਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

40 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੋ ਡਿਟਾਕਸ

ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਕ੍ਰੀਨ (ਮੋਬਾਈਲ/ਟੀਵੀ) ਦੀ ਆਦਤ ਛੁਡਾਉਣਾ ਸਕੂਲ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਵਿਵਹਾਰ ਵਿੱਚ ਢਲਣ ਲਈ 40 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੈਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਚਾਰ ਤੋਂ ਛੇ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘਟਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿਓ।

ਸਿਰਫ਼ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਹੀ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਨਾ ਰੱਖੋ, ਸਗੋਂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰ ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਘੰਟਾ 'ਨੋ ਫ਼ੋਨ ਜ਼ੋਨ' ਐਲਾਨਣ। ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਬੋਰਡ ਗੇਮਜ਼, ਪੇਂਟਿੰਗ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿਓ।

ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਵਧਾਓ ਇਕਾਗਰਤਾ

ਕਲਾਸਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਲਈ ਇਕਾਗਰਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਹਾਣੀ ਬੁਣਨਾ: ਤੁਸੀਂ ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਬੋਲੋ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਹੋ। ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਸਬਰ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ: ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੇਡਾਂ ਖੇਡੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਾਰੀ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸਬਰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦਿਮਾਗੀ ਖੇਡਾਂ: ਸਿਰਫ਼ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਥਾਂ ਬੈਠ ਕੇ ਖੇਡੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਮਾਗੀ ਖੇਡਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿਓ।

ਦੂਰ ਜਾਣਾ ਆਸਾਨ ਬਣਾਓ

ਮੰਮੀ-ਪਾਪਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ 'ਭਰੋਸਾ ਨਿਰਮਾਣ' (Trust Building) ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕੁਝ ਦਿਨ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ (10-20 ਮਿੰਟ) ਲਈ ਕਿਸੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਛੱਡੋ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ '10 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਆਵੋਗੇ', ਤਾਂ ਠੀਕ 10 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਗੇਗਾ ਕਿ ਦੂਰ ਜਾਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਵਿਛੜਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

Over-enthusiasm ਤੋਂ ਬਚੋ

ਅਕਸਰ ਮਾਪੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਜਾਂ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਦੀ ਇੰਨੀ ਚਰਚਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚਾ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਕਿਸੇ 'ਵੱਡੀ ਘਟਨਾ' ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਆਮ ਰੁਟੀਨ ਵਾਂਗ ਦੱਸੋ।

'ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਾ ਆਵੇਗਾ' ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਵਾਅਦੇ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਹੋ, 'ਚਲੋ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਕੀ-ਕੀ ਨਵਾਂ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।'

ਘਰ ਦੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਪੂਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਨਾਲ ਹੈ।