ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਮਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਜੇਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿੱਲੀ ਜਾਂ ਦਲਦਲੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੌਦਾ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਔਸ਼ਧੀ ਗੁਣ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨਰਸਰੀ ਤੋਂ ਤਾਂ ਹਰਾ-ਭਰਾ ਪੌਦਾ ਲਿਆਏ ਸੀ, ਪਰ ਪੂਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਘਰ 'ਤੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਤੁਲਸੀ ਵੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਕੀਨ ਮੰਨੋ ਤੁਸੀਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕੀ ਹਨ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ।
ਜ਼ਰੂਰਤ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਾਣੀ ਦੇਣਾ
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਤੁਲਸੀ ਵਿੱਚ ਭਾਂਡਾ ਭਰ ਕੇ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਪੌਦੇ ਲਈ ਘਾਤਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਮਲੇ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਜੇਕਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗਿੱਲੀ ਜਾਂ ਦਲਦਲੀ ਰਹੇਗੀ, ਤਾਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਕਸੀਜਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਹੋਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਪੱਤੀਆਂ ਪੀਲੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹਲਕੀ ਦੁਰਗੰਧ ਆ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਪਾਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਸਤ੍ਹਾ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਦੇਖੋ। ਜੇਕਰ ਉਹ 1-2 ਇੰਚ ਤੱਕ ਸੁੱਕੀ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਦਿਓ। ਨਾਲ ਹੀ, ਗਮਲੇ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਡਰੇਨੇਜ ਹੋਲ (ਨਿਕਾਸੀ ਸੁਰਾਖ) ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਾਧੂ ਪਾਣੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕੇ।
ਮੰਜ਼ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਹਟਾਉਣਾ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਛੋਟੇ-ਛੋਟੇ ਬੀਜ ਜਾਂ ਬਾਲੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਤੁਲਸੀ 'ਤੇ ਮੰਜ਼ਰੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੌਦਾ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਐਨਰਜੀ ਬੀਜ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਾਰਨ ਪੌਦਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੌਦੇ 'ਤੇ ਮੰਜ਼ਰੀ ਆਉਣ ਲੱਗੇ, ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਅਲੱਗ ਕਰ ਦਿਓ। ਇਸਨੂੰ ਪਿੰਚਿੰਗ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੰਜ਼ਰੀ ਹਟਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਪੌਦਾ ਸੰਘਣਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਉਮਰ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਮੰਜ਼ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਸੁਕਾ ਕੇ ਨਵੇਂ ਪੌਦੇ ਉਗਾਉਣ ਜਾਂ ਚਾਹ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਲਈ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਗਲਤ ਜਗ੍ਹਾ ਅਤੇ ਮੌਸਮ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਸਹੀ ਬੈਲੇਂਸ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੌਦੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖਣਾ ਜਿੱਥੇ ਬਿਲਕੁਲ ਧੁੱਪ ਨਾ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਕੜਾਕੇ ਦੀ ਠੰਢ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਛੱਡ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪੱਤੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਪੈ ਕੇ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 4-6 ਘੰਟੇ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਧੁੱਪ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਗਮਲੇ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖੋ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਾ ਮਿਲ ਸਕੇ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਵੀ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਗਮਲੇ ਦੇ ਕੋਲ ਅਗਰਬੱਤੀ ਜਾਂ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੌਦੇ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰੀਬ ਨਾ ਰੱਖੋ। ਦੀਵੇ ਦੀ ਗਰਮੀ ਪੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।