ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਇਸ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਲਥ ਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸ਼ਰਤ ਦਾਮੋਦਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਬਲੱਡ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ 8 ਮਈ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ International Thalassaemia Day (ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਦਿਵਸ) ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ੋਰ ਕੁੰਡਲੀ, ਜਾਤ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਕਮਾਈ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਜੈਨੇਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਚਰਚਾ, ਅਕਸਰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਦੇ ਡਰੋਂ ਛੁਪਾ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਇਸ ਸੋਚ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਬਦਲਾਅ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈਲਥ ਸਿਟੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੰਸਲਟੈਂਟ ਅਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਡਾ. ਸ਼ਰਤ ਦਾਮੋਦਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੁਣ ਛੋਟੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਡਾਕਟਰ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਬਲੱਡ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਉਹ 'ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਕੈਰੀਅਰ' (ਵਾਹਕ) ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪਾਰਟਨਰ ਦਾ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਸਟੇਟਸ ਜਾਣਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਖੂਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਦਾ 'ਕੈਰੀਅਰ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਲਕੁਲ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋ 'ਕੈਰੀਅਰ' ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਜੋੜੇ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ 'ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਮੇਜਰ' ਹੋਣ ਦੀ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (4 ਵਿੱਚੋਂ 1) ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਮਰ ਭਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਧਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਵਿਆਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਿਆ ਪ੍ਰੀ-ਮੈਰੀਟਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦਾ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਵਿਆਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰੁਝਾਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁਣ ਲੜਕਾ-ਲੜਕੀ ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ 'ਪ੍ਰੀ-ਮੈਰੀਟਲ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ' ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਦੀ ਨੌਜਵਾਨ ਪੀੜ੍ਹੀ ਇਸ ਜੈਨੇਟਿਕ ਜਾਂਚ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੀ ਵਿਆਹਾਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚਲਾ ਕੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਟੈਸਟ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਸਤਾ ਵੀ ਹੈ।
ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ ਲੋਕ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਮਾਮ ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਭਾਰੀ ਗਲਤਫਹਿਮੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਲੋਕ 'ਕੈਰੀਅਰ' ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਿਮਾਰੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਅਜਿਹਾ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਕੈਰੀਅਰ ਵਿਅਕਤੀ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਪੇ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਅਗਿਆਨਤਾ ਕਾਰਨ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਤਕਰਾ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ ਛੁਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਾ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੁਕਸਾਨ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਹੁਰੇ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚਾਂ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਲੋੜੀ ਰੁਕਾਵਟ ਮੰਨ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਸਾਵਧਾਨੀ
ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਵੀ ਕਈ ਬੱਚੇ ਥੈਲੇਸੀਮੀਆ ਮੇਜਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸਾਈਪ੍ਰਸ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਕੌਂਸਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ 'ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਮੈਟਰੀਮੋਨੀਅਲ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੂਰੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।
ਹੁਣ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਟੈਸਟ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਦੋ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਦਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਡਰ ਅਤੇ ਵਿਤਕਰੇ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਪੂਰੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਨਾਲ ਅਪਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।