ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਲਿਵਰ ਅੰਦਰੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ? ਸਰੀਰ 'ਚ ਦਿਖਣ ਇਹ 7 ਲੱਛਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਕਰਵਾਓ ਜਾਂਚ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲਿਵਰ (ਜਿਗਰ) ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਪਸਾਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਡਰਾਉਣੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਲਈ ਲਿਵਰ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਪਾਉਂਦਾ।

ਪਰ ਕੁਝ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਡਾ. ਸ਼ਾਲੀਨ ਅਗਰਵਾਲ (ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਹਸਪਤਾਲ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ) ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਲਿਵਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ:

1. ਲਗਾਤਾਰ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ

ਥਕਾਵਟ ਅਕਸਰ ਲਿਵਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸੰਕੇਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਖੂਨ ਵਿੱਚ ਟੌਕਸਿਨ (ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਤੱਤ) ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਐਨਰਜੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

2. ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ

ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਬਿਲੀਰੂਬਿਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚਮੜੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਲਾਪਨ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਸੇ ਲੱਛਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬਿਮਾਰੀ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

3. ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਅਤੇ ਭਾਰ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗਣਾ

ਲਿਵਰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ 9% ਤੋਂ 32% ਆਬਾਦੀ ਫੈਟੀ ਲਿਵਰ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਹੁੰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।

4. ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜਾਂ ਸੋਜ

ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ (ਫਲੂਐੱਡ) ਦਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ ਲਿਵਰ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਡੈਮੇਜ ਹੋਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 'ਸਿਰੋਸਿਸ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

5. ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੰਗ ਦਾ ਪਿਸ਼ਾਬ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਮਲ

ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਲ ਦਾ ਰੰਗ ਅਸਧਾਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਲਕਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਾਈਲ (ਪਿੱਤ) ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਿੱਚ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।

6. ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਸੱਟ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਬਲੀਡਿੰਗ ਹੋਣਾ

ਲਿਵਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਥੱਕੇ ਜਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫੈਕਟਰਸ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲਿਵਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਮੂਲੀ ਸੱਟ 'ਤੇ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਨ ਵਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨੀਲ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

7. ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣਾ

ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੈਸ਼ੇਜ਼ ਜਾਂ ਦਾਣਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣਾ ਲਿਵਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇੱਕ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਮੜੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਾਈਲ ਸਾਲਟਸ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ: ਲਿਵਰ ਅਚਾਨਕ ਫੇਲ੍ਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।