ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਖਾਂਦੇ ਜਾਂ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਜੂਸ (Orange Juice) ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕੌੜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕੁਝ ਖਾਣਾ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਖਾਂਦੇ ਜਾਂ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਤਰੇ ਦਾ ਜੂਸ (Orange Juice) ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਉਸਦਾ ਸੁਆਦ ਕੌੜਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਖਾਣਾ ਸਿਹਤਮੰਦ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ, ਆਓ ਜਾਣੀਏ-
ਬ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਦਾ ਅਸਰ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਜੇਕਰ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਖਾਂਦੇ ਜਾਂ ਪੀਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਅਸਰ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਦਰਅਸਲ, ਟੂਥਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਫਲੋਰਾਈਡ (Fluoride) ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦਾਂ ਦੇ ਇਨਾਮਲ (Enamel) ‘ਤੇ ਇਕ ਪਰਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਹ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਖਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਪਰਤ ਹਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ, ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਟੂਥਪੇਸਟ ਵਿੱਚ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦੀ ਸਿਹਤਮੰਦ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਕੈਵਿਟੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਐਸਿਡ ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਭੋਜਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨੁਕਸਾਨ
ਉਂਝ ਤਾਂ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੰਦਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ:
ਐਸਿਡਿਕ ਫੂਡਸ (Acidic Foods): ਸੰਤਰਾ, ਟਮਾਟਰ ਜਾਂ ਸਿਰਕੇ (Vinegar) ਵਰਗੀਆਂ ਐਸਿਡਿਕ ਚੀਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਪੀ.ਐਚ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਇਨਾਮਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਹੀ ਬ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਡੈਂਟਲ ਵਰਕ ਕਰੋ।
ਕੁਝ ਵੀ ਮਿੱਠਾ: ਬੁਰਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫਲੋਰਾਈਡ ਦਾ ਅਸਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਦੰਦ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਬੁਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੀ ਕੁਝ ਮਿੱਠਾ ਖਾ ਲੈਣਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਠੰਢੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਦੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬ੍ਰਸ਼ਿੰਗ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ
ਕੇਲਾ, ਖਰਬੂਜ਼ੇ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਫਲ
ਦਹੀਂ, ਪਨੀਰ ਵਰਗੇ ਡੇਅਰੀ ਪ੍ਰੋਡਕਟਸ
ਘੱਟ ਐਸਿਡਿਕ ਭੋਜਨ ਜਿਵੇਂ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ, ਨਟਸ (ਗਿਰੀਦਾਰ ਫਲ)
ਜੇਕਰ ਬੁਰਸ਼ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਖਾਣਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਵਰਤੋ ਇਹ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਪਲਾਕ (Plaque) ਬਣਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਫਲੋਰਾਈਡ ਯੁਕਤ ਮਾਊਥਵਾਸ਼ ਨਾਲ ਕੁਰਲੀ ਕਰ ਲਓ।
ਸ਼ੂਗਰ ਫ੍ਰੀ ਚਿਊਇੰਗਮ ਚਬਾਓ, ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲਾਰ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਦੇ ਕਣ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹਟ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਐਸਿਡ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।