ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ (Active) ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਭਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਜਿਮ ਜਾਣ ਜਾਂ ਡਾਈਟ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਰਸੋਈ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪੇ ਤੱਕ ਜਵਾਨ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਇੱਕ ਖੋਜ (Research) ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣ ਦੀ ਆਦਤ 'ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ' (Dementia) ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬੇਹੱਦ ਕਾਰਗਰ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਇਸ ਬਾਰੇ।
ਟੋਕੀਓ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ
ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਟੋਕੀਓ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ ਦੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਟੱਡੀ 6 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 65 ਸਾਲ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲਗਭਗ 11 ਹਜ਼ਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ 'ਤੇ ਬਾਰੀਕੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਗਈ। ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬੇਹੱਦ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਅਤੇ ਹਾਂ-ਪੱਖੀ ਰਹੇ।
'ਬੀਐਮਜੇ ਜਰਨਲ ਆਫ਼ ਐਪੀਡੇਮਿਓਲੋਜੀ ਐਂਡ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਹੈਲਥ' ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਲੋਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਲਈ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਕਸਰਤ ਹੈ
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣਾ ਕੋਈ ਸੌਖਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਾਨਸਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੈਸਿਪੀ ਚੁਣਨਾ, ਡਿਸ਼ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਮਾਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ।
ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ (Active) ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵੀ ਖ਼ੁਦ ਲਈ ਖਾਣਾ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ
ਭੁੱਲਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਰਸੋਈ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਰਲਿਨ ਦੇ ਇੱਕ ਚਿੜੀਆਘਰ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਾਸ ਟੂਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚਿੜੀਆਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ, ਉੱਥੋਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਆਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਸਕੂਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।