ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਖ਼ਸਰੇ ਦਾ ਕਹਿਰ! 24 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ 12 ਮਾਸੂਮਾਂ ਨੇ ਗੁਆਈ ਜਾਨ, 5 ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੋ ਮਾਮੂਲੀ
ਖ਼ਸਰਾ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਫਲੂ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਵਰਗੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Sat, 09 May 2026 01:03 PM (IST)
Updated Date: Sat, 09 May 2026 01:37 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਸਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ (Measles Outbreak) ਲਗਾਤਾਰ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਲੈਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਮਹਾਨਿਦੇਸ਼ਾਲਿਆ (DGHS) ਦੀ ਹਾਲੀਆ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸੂਮ ਬੱਚੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ?
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ਸਰੇ ਦਾ ਸੰਕਰਮਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਹੋਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਿਜ਼ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖ਼ਸਰੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ 12 ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 6 ਮੌਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਢਾਕਾ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਮਝ ਸਕਦੇ ਹੋ:
ਤਾਜ਼ਾ ਮਾਮਲੇ: 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ 1,238 ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਸਰੇ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ: 15 ਮਾਰਚ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲੈਬ ਵਿੱਚ 57 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਸਰੇ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਖ਼ਸਰੇ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ 279 ਮੌਤਾਂ ਦਰਜ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਆਊਟਬ੍ਰੇਕ ਦੌਰਾਨ 45,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖੇ ਹਨ ਅਤੇ 31,000 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪਿਆ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਢਾਕਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਰੀਸਾਲ, ਖੁਲਨਾ, ਮੈਮਨਸਿੰਘ, ਰਾਜਸ਼ਾਹੀ ਅਤੇ ਸਿਲਹਟ ਵਰਗੇ ਡਵੀਜ਼ਨ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਆਖਰ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਖ਼ਸਰਾ?
ਖ਼ਸਰਾ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲਣ ਵਾਲੀ ਸੰਕਰਮਿਤ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਧਾਰਨ ਧੱਫੜ ਜਾਂ ਫਲੂ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਮੋਨੀਆ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਵਰਗੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖਦੇ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ?
ਖ਼ਸਰੇ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੇ ਲਗਭਗ 10 ਤੋਂ 14 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ:
ਖੰਘ ਅਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ: ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਨੱਕ ਦਾ ਵਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹਨ।
ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ: ਸੰਕਰਮਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ: ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਲਾਲ ਹੋਣਾ, ਜਲਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਆਉਣਾ।
ਲਾਲ ਧੱਫੜ: ਬੁਖਾਰ ਆਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲਾਲ ਚਪਟੇ ਧੱਫੜ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੋਪਲਿਕ ਸਪੌਟਸ: ਗਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਫੇਦ ਕੇਂਦਰ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਲਾਲ ਧੱਬੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ ਖ਼ਸਰੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਪਛਾਣ ਹੈ।
ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਥਕਾਵਟ, ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਸ਼, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ, ਦਸਤ ਅਤੇ ਉਲਟੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ?
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਖੰਘਦਾ ਜਾਂ ਛਿੱਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕਣ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸਤਹ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 2 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਜੀਵਿਤ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਸਤਹ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਜਾਂ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਆਪਣਾ ਬਚਾਅ?
ਖ਼ਸਰੇ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਤਰਕਤਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਥਿਆਰ ਹੈ। ਬਚਾਅ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ ਅਪਣਾਉਣੇ ਹੋਣਗੇ:
ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ: ਖ਼ਸਰੇ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ MMR ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ- ਪਹਿਲੀ 12 ਤੋਂ 15 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜੀ 4 ਤੋਂ 6 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ।
ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਡਾਈਟ: ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਾਕਤ ਚਾਹੀਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਆਪਣੀ ਡਾਈਟ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ-ਸੀ (ਨੀਂਬੂ, ਸੰਤਰਾ, ਕੀਵੀ), ਤਾਜ਼ੇ ਫਲ ਅਤੇ ਹਰੀਆਂ ਪੱਤੇਦਾਰ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।
ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਰੱਖੋ ਖਾਸ ਧਿਆਨ: ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨੂੰ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਸੈਕਿੰਡ ਤੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋਵੋ। ਖੰਘਦੇ ਜਾਂ ਛਿੱਕਦੇ ਸਮੇਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਸਤਹਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਸਫ਼ਾਈ: ਖ਼ਸਰੇ ਦਾ ਵਾਇਰਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਤਹ (ਜਿਵੇਂ ਟੇਬਲ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਹੈਂਡਲ) 'ਤੇ 2 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਫਾਈ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਜੇਕਰ ਆਸ-ਪਾਸ ਕੋਈ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦੂਰੀ ਬਣਾਓ। ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦਾ ਕ੍ਰਾਸ-ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ: ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੱਚਾ ਕਿਸੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹੋ, ਤਾਂ 72 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ।