ਗਰਮੀ 'ਚ ਪਸੀਨਾ, ਬੇਚੈਨੀ ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝੋ ਮਾਮੂਲੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦੇ ਲੱਛਣ
ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 45 ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲੂ (Heatstroke), ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Wed, 27 May 2026 12:00 PM (IST)
Updated Date: Wed, 27 May 2026 12:06 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ 45 ਡਿਗਰੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਲੂ (Heatstroke), ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਤਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਬਾਅ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਇਸ ਲਈ ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਲੂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀ ਸਿਹਤ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਓ ਡਾ. ਸੰਜੇ ਕੁਮਾਰ ਚੁੱਘ (ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟ ਹੈੱਡ, ਕਾਰਡੀਓਲੋਜੀ ਵਿਭਾਗ, ਆਕਾਸ਼ ਹੈਲਥਕੇਅਰ) ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦਾ ਮੌਸਮ ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ?
ਤੇਜ਼ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਪੰਪ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ 'ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ 'ਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਫੈਲਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪਸੀਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ (minerals) ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਡੀਹਾਈਡ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਖ਼ੂਨ ਗਾੜ੍ਹਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਿਲ ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਦਾ ਰਿਸਕ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ?
ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕ
ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼
ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼) ਦੇ ਮਰੀਜ਼
ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਹਾਈ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਵਾਲੇ ਲੋਕ
ਖ਼ਰਾਬ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ, ਮੋਟਾਪਾ, ਤਣਾਅ, ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣ ਵਰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹੀਟਵੇਵ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ?
ਲੋ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰੋਲਾਈਟਸ ਦਾ ਅਸੰਤੁਲਨ: ਪਸੀਨੇ ਰਾਹੀਂ ਸੋਡੀਅਮ ਅਤੇ ਪੋਟਾਸ਼ੀਅਮ ਨਿਕਲ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਰੀਰਕ ਦਬਾਅ: ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਭਾਰੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੋ
ਡਾ. ਚੁੱਘ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਲੱਛਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਜਾਓ:
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੋਣਾ।
ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਸੀਨਾ ਆਉਣਾ।
ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋਣੀ।
ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ, ਬੇਚੈਨੀ ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਭਾਰੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣੀ।
ਦਿਲ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖੀਏ?
ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਰਹੋ: ਦਿਨ ਭਰ ਭਰਪੂਰ ਪਾਣੀ, ਨਾਰੀਅਲ ਪਾਣੀ, ਲੱਸੀ ਅਤੇ ਜੂਸ ਪੀਓ।
ਧੁੱਪ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੋ।
ਕੈਫੀਨ ਅਤੇ ਅਲਕੋਹਲ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਚਾਹ, ਕੌਫੀ ਜਾਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਸੇਵਨ ਘੱਟ ਕਰੋ।
ਸਹੀ ਕੱਪੜੇ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਲਕੇ ਅਤੇ ਸੂਤੀ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
ਦਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਹੀਂ: ਦਿਲ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੈਣ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ।
ਆਰਾਮ ਕਰੋ: ਜੇਕਰ ਥਕਾਵਟ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਰੋਕ ਕੇ ਆਰਾਮ ਕਰੋ।