World Water Day 2024: ਜਾਣੋ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਬਸ ਫਾਲੋ ਕਰੋ ਇਹ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕੇ
ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਫ 3 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਖਾਏ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕਈ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Thu, 21 Mar 2024 03:55 PM (IST)
Updated Date: Thu, 21 Mar 2024 04:02 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ 70 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਸਿਰਫ 3 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਖਾਏ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਕਈ ਦਿਨ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਾਫ ਦਿੱਖ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ ਕਿ ਇਹ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕਿ ਜੋ ਪਾਣੀ ਤੁਸੀਂ ਪੀ ਰਹੇ ਹੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
1. TDS ਪੱਧਰ
ਟੀਡੀਐਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। WHO (ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਟੀਡੀਐਸ ਪੱਧਰ 100 ਤੋਂ 250 ਪੀਪੀਐਮ (ਪਾਰਟਸ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਲੀਅਨ) ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇਕਰ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂ ਘੱਟ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ TDS ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ
TDS ਜਾਂਚ ਲਈ, ਥਰਮਾਮੀਟਰ ਵਰਗੀ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲਓ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ ਨੂੰ ਪਾਓ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 1 ਮਿੰਟ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਰੀਨ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ TDS ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
2. pH ਪੱਧਰ
pH ਪੱਧਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਣੀ ਕਿੰਨਾ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂ ਨਰਮ ਹੈ। pH 7 ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ pH ਪੱਧਰ 7 ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਪਾਣੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ਾਬ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਦਾ pH ਪੱਧਰ 7 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਖਾਰਾ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ pH ਪੱਧਰ 7 ਤੋਂ 8 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ pH ਪੱਧਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਪਾਣੀ ਦੇ pH ਮੁੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, TDS ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਯੰਤਰ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਸਪਲੇਅ ਹੈ ਜਿਸ ਉੱਤੇ pH ਮੁੱਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
3. ORP ਪੱਧਰ
ORP ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਆਕਸੀਡੇਸ਼ਨ ਰਿਡਕਸ਼ਨ ਪੋਟੈਂਸ਼ੀਅਲ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ORP ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਨੈਗੇਟਿਵ 1500 (-1500) mV ਤੋਂ ਪਲੱਸ 1500 (1500) mV ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ORP ਜਿੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਓਨਾ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ORP -400 mV ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਜੇਕਰ ORP 400 ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ORP -400 mV ਤੋਂ -200 mV ਵਿਚਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ORP ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਪਾਣੀ ਦੇ ORP ਮੁੱਲ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ, ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਯੰਤਰ TDS ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਵਾਈਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਡਿਸਪਲੇ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ORP ਮੁੱਲ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।