ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਇਮਪੋਸਟਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੋਚਦੇ ਹੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੰਮ 'ਤੇ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ, ਜਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਸਫਲ ਹੋ? ਜੇਕਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਤੁਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਮਪੋਸਟਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਚਣ ਦੀ ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖੋਜ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਨੁਕਸਾਨ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਯੋਗ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇਹ ਆਦਤ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। CBT ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨਾਂ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿਓ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਬਦਲੋ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਰੁਕੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ: ਜੇ ਮੈਂ ਅਯੋਗ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਨੌਕਰੀ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ? ਦਰਅਸਲ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਚਣ ਦੇ ਜਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਸਫਲ ਹੋ, ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਸਿੱਖੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਗਲਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਛੋਟਾ ਜਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਨਸਿਕ ਬੋਝ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
CBT ਕਿਵੇਂ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ?
ਬੋਧਾਤਮਕ ਵਿਵਹਾਰ ਥੈਰੇਪੀ (CBT) ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜਾਂਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਡਰ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਡਰ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਕਈ ਵਾਰ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਵਿਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਵਿਚਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਟੁਕੜੇ 'ਤੇ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਪੜ੍ਹੋ। ਇਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਮਾਨਸਿਕ ਜਿਮਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰੀ
ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਸਰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਜਿਮਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੁੱਟਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਆਪਣੀਆਂ ਯੋਗਤਾਵਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਹਰ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ 'ਤੇ ਨਾ ਆਉਣ ਦਿਓ।