Dengue : ਜਾਨ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਇਹ ਸਟੇਜ, ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੇਸ਼-ਭਰ ’ਚ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਕਹਿਰ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ’ਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪੱਛਮ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕੋਲਕੱਤਾ ’ਚ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਕੋਪ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਦਿਨੀਂ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਇੱਥੇ ਡੇਂਗੂ ਨਾਲ ਇੱਕ 28 ਸਾਲ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ ਨਾਲ ਇਫੈਕਟਿਵ ਹੋਣ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਬਾਅਦ ਹਸਪਤਾਲ ’ਚ ਭਰਤੀ ਹੋਏ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਹੇਮਰੇਜ ਸ਼ਾਕ ਸਿੰਰਡੋਮ ਹੋ ਗਈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਡੇਂਗੂ ਹੇਮਰੇਜ ਸ਼ਾਕ ਸਿੰਰਡੋਮ ਕੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿਹੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਡੇਂਗੂ ਹੇਮਰੇਜ ਸ਼ਾਕ ਸਿੰਰਡੋਮ ਕੀ ਹੈ?

ਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਇਬ੍ਰੇਰੀ ਆਫ਼ ਮੈਡੀਸਿਨ ਅਨੁਸਾਰ ਡੇਂਗੂ ਹੇਮਰੇਜ ਸ਼ਾਕ ਸਿੰਡਰੋਮ (ਐੱਚਐੱਸਐੱਸ) ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਸੀਵੀਅਰ ਪਲਾਜ਼ਮਾ ਲੀਕੇਜ, ਸੀਵੀਅਰ ਬਲੀਡਿੰਗ ਵੀ ਹੋਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਹੀ ਇਕ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਡੇਂਗੂ ਦੀ ਤੀਸਰੀ ਜਾਂ ਦੂਸਰੀ ਸਟੇਜ ਦੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣਿਆਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਇੰਨੇ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਜਾਨਲੇਵਾ ਤਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਡੇਂਗੂ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਏਡੀਜ਼ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨਾਲ ਇਫੈਕਟਿਵ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ ਫ਼ੈਲਦਾ ਹੈ। ਹਲਕਾ ਡੇਂਗੂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੇ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਐੱਚਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ’ਚ ਅਚਾਨਕ ਗਿਰਾਵਟ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀ ਸਦਮੇ ’ਚ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੰਕੇਤ ਤੇ ਲੱਛਣ

ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੇਂਗੂ ਲਾਗ ਦੇ ਕਈ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ’ਚ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਤਾਂ ਇਹ ਲੱਛਣ ਕਈ ਵਾਰ ਫਲੂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਫੈਕਟਿਵ ਏਡੀਜ਼ ਮੱਛਰ ਦੇ ਕੱਟੇ ਜਾਣ ਤੇ 4-10 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ’ਚ ਇਹ ਨਿਯਮ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ।

ਸਿਰ ਦਰਦ

ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਜੋੜਾਂ ’ਚ ਦਰਦਾਂ

ਜੀ ਮਿਚਲਾਉਣਾ

ਉਲਟੀ ਆਉਣਾ

ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ

ਸਕਿਨ ’ਤੇ ਲਾਲ ਧੱਫੜ

ਐੱਚਐੱਸਐੱਸ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ

ਐੱਚਐੱਸਐੱਸ ਬਲੱਡ ਵੇਸਲਸ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ’ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਕੇਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਲੱਡ ਫਲੋ ’ਚ ਕੋਈ ਥੱਕੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੇਲਸ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ’ਚ ਸ਼ਾਕ, ਇੰਟਰਨਲ ਬਲੀਡਿੰਗ, ਆਰਗਨ ਫੇਲ੍ਹ ਤੇ ਇੱਥੇ ਤਕ ਕਿ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕੁਝ ਗੰਭੀਰ ਲੱਛਣ ਨਿਯਮ ਹਨ।

ਪੇਟ ’ਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ

ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀ

ਮਸੂੜਿਆਂ ਤੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਖ਼ੂਨ ਆਉਣਾ

ਪੇਸ਼ਾਬ, ਮਲ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ’ਚ ਖ਼ੂਨ ਆਉਣਾ

ਸਕਿਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਲੀਡਿੰਗ, ਜੋ ਸੱਟਾਂ ਤੇ ਖਰੋਚਾਂ ਵਰਗਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।

ਸਾਹ ਫੁਲਣਾ

ਥਕਾਵਟ

ਚਿੜਚਿੜਾਪਨ ਜਾਂ ਬੇਚੈਨੀ

ਐੱਚਐੱਸਐੱਸ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

ਵਰਲਡ ਹੈਲਥ ਆਰਗਨਾਈਜੇਸ਼ਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਡੇਂਗੂ ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਕਸੀਨ ਹੀ ਇਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਡੇਂਗੂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ’ਚ ਤੁਸੀਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਲਈ ਨਿਯਮ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਸ਼ਾਮ ਸਮੇਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਰਹੋ।

ਘਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖਿੜਕੀਆਂ ਬੰਦ ਰੱਖੋ ਤਾਂਕਿ ਮੱਛਰ ਘਰ ’ਚ ਨਾ ਆ ਸਕਣ।

ਮੱਛਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਪੂਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਂ।

ਮੱਛਰਦਾਨੀ ਜਾਂ ਮੱਛਰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਰੀਮ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰੋ।

ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਤੇੜੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਪਾਣੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇਵੋਂ।

ਆਪਣੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖੋ।