Circadian Rhythm : ਖਰਾਬ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਕਾਰਨ ਵਧ ਜਾਂਦੈ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ, ਇੰਝ ਕਰੋ ਬਚਾਅ

Circadian Rhythm : ਹੈਲਥ ਡੈਸਕ, ਨਈ ਦੁਨੀਆ : ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਡੀ ਜੈਵਿਕ ਘੜੀ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇ ਸਰੀਰਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਦਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਸੌਣ-ਜਾਗਣ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ ਅਤੇ ਭਾਰ 'ਤੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਤੇ ਸਟੋਰੇਜ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਰਿਦਮ ਹਾਰਮੋਨ ਰਿਸਾਅ, ਭੁੱਖ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਤੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ​​ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਸਰੀਰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਟੋਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਜ਼ਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ 'ਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ 'ਚ ਵਿਘਨ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਡੇ ਮੇਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ 'ਤੇ ਮਾੜਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੋਟਾਪੇ ਦੇ ਜੋਖ਼ਮ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਡਾਈਟ ਨਿਊਟ੍ਰੀਸ਼ਨ ਮਾਹਿਰ ਅੰਕਿਤਾ ਰਾਵਤ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ 'ਚ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਸਿਹਤ 'ਤੇ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ?

ਅਨਿਯਮਿਤ ਨੀਂਦ, ਸ਼ਿਫਟ ਵਰਗ ਆਦਿ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ 'ਚ ਗੜਬੜੀ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜੋ ਲੋਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਰ ਤਕ ਜਾਗਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੇਰ ਨਾਲ ਸੌਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਾਡਾ ਮੇਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ ਹੌਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹਨ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ?

ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਨੀਂਦ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ, ਕੁਦਰਤੀ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਆਦਿ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਮੈਟਾਬੌਲਿਜ਼ਮ ਤੇ ਭਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਿਹਤਮੰਦ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਆਦਤਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰਕੇਡੀਅਨ ਰਿਦਮ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ ਤੇ ਮੋਟਾਪੇ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।