US ਫੌਜ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ 8 ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, CENTCOM ਦਾ ਦਾਅਵਾ- ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੱਪ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਈਰਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।

US ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 8 ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਟੈਂਕਰ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ।

ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕੀ ਨੌਸੈਨਾ ਨੇ ਹਰ ਵਾਰ ਰੇਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਰੂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ।

ਚੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਟੈਂਕਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੋਕੇ ਗਏ ਟੈਂਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਸ਼ੰਘਾਈ ਸ਼ੁਆਨਰੁਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਟੈਂਕਰ 'ਰਿਚ ਸਟਾਰਰੀ' ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲੱਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਸ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ 15 ਤੋਂ ਵੱਧ ਯੁੱਧਪੋਤ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਨ ਅਤੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਫੋਰਸ ਦੇ ਜਵਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਾਰਵਾਈ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਧੀ ਸਖ਼ਤੀ

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੋਨਾਲਡ ਟ੍ਰੰਪ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਹਰ ਉਸ ਈਰਾਨੀ ਜਹਾਜ਼ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਜਲਮਾਰਗ ਤੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਲੋੜ ਪੈਣ 'ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਵੱਡਾ ਅਸਰ

ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਕਰੀਬ 90% ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੇ 36 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਲਗਭਗ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸਦੇ ਲਈ ਦੋ ਯੁੱਧਪੋਤ ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਖੁਦ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਅਤੇ ਹਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਕਰੀਬ 20% ਤੇਲ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਦੇ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।