ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਕਹਿਰ ਵਰ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ 'ਚ ਅਮਰੀਕਾ, ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੀਆਂ 'ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ' JASSM-ER ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜਾਰੀ ਫੌਜੀ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘਾਤਕ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੀਆਂ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ JASSM-ER (Joint Air-to-Surface Missile–Extended Range) ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਆਪਣੇ ਗਲੋਬਲ ਸਟਾਕ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਿੱਚ ਕੇ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ (Middle East) ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ (Pacific) ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ JASSM-ER ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹੋਰ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਭੂਮੀ (Continental US) ਤੋਂ ਵੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਯੂ.ਐੱਸ. ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ (CENTCOM) ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਫੇਅਰਫੋਰਡ ਬੇਸ 'ਤੇ ਸ਼ਿਫਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੀ ਹੈ JASSM-ER ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ ਖ਼ਾਸ?

JASSM-ER ਇੱਕ ਸਟੈਲਥ ਕਰੂਜ਼ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੇਂਜ 600 ਮੀਲ (ਕਰੀਬ 965 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿ ਕੇ ਸਟੀਕ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰੇਂਜ: 600+ ਮੀਲ

ਕੀਮਤ: ਕਰੀਬ 1.5 ਮਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲ

ਲਾਂਚ ਪਲੇਟਫਾਰਮ: B-52, B-1B ਬੰਬਾਰ ਅਤੇ ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਘੱਟ ਦੂਰੀ ਵਾਲੀ JASSM ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੇਂਜ ਲਗਪਗ 250 ਮੀਲ ਹੈ।

ਸਟਾਕ 'ਤੇ ਦਬਾਅ, ਗਲੋਬਲ ਸੁਰੱਖਿਆ 'ਤੇ ਅਸਰ

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੰਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਕਰੀਬ 2300 JASSM-ER ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ 425 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਹੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਕਰੀਬ 75 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਖਰਾਬੀ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਾਰਨ ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁੱਲ ਸਟਾਕ ਦਾ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਹਿੱਸਾ ਈਰਾਨ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਝੋਂਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਚੀਨ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ 1000 ਤੋਂ ਵੱਧ JASSM-ER ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ।

B-52 ਅਤੇ B-1B ਬੰਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਹਮਲੇ।

ਸੈਂਕੜੇ ਟੋਮਾਹਾਕ (Tomahawk) ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵੀ ਦਾਗੀਆਂ ਗਈਆਂ।

ਈਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ:

1600+ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾਗੀਆਂ।

4000 ਕਰੂਜ਼ (Shahed) ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੀਆਂ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ ਹੈ:

ਇੱਕ F-15E ਫਾਈਟਰ ਜੈੱਟ ਮਾਰ ਗਿਰਾਇਆ ਗਿਆ।

ਇੱਕ A-10 ਅਟੈਕ ਜੈੱਟ ਵੀ ਡਿੱਗਿਆ।

12 ਤੋਂ ਵੱਧ MQ-9 ਡਰੋਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ।

ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵੀ ਦਬਾਅ

ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸਿਰਫ਼ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਰੋਕਣ ਲਈ 3200 ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦੀ ਲੋੜ।

ਪੈਟ੍ਰੀਅਟ PAC-3 ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ: 650 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ।

THAAD ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ: 96 ਪ੍ਰਤੀ ਸਾਲ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਮੁੜ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟਰੰਪ ਦਾ ਬਿਆਨ ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 2-3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੂੰ "ਸਟੋਨ ਏਜ" (Stone Age) ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿੰਨੀ ਵਿਆਪਕ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਾ ਨੇ ਹੁਣ ਈਰਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰ B-52 ਬੰਬਾਰ ਉਡਾਉਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਹਮਲਾਵਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੁਣ ਨਿਰਣਾਇਕ ਮੋੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸੰਤੁਲਨ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।