ਕੀ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਰਡਾਰ, ਕਿਵੇਂ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ US ਦਾ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮਿਡਲ ਈਸਟ 'ਚ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਇਕ ਨਵਾਂ ਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਮੋੜ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਏਅਰ ਬੇਸ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ 12 ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਗਏ। ਅਸਲ ਵਿਚ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਿੰਸ ਸੁਲਤਾਨ ਏਅਰ ਬੇਸ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਇਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਫੌਜੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਸਗੋਂ ਲੰਬੀ ਦੂਰੀ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੋ KC-135 ਟੈਂਕਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ

ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ 'ਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਸਾਜ਼ੋ-ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ KC-135 ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਾ 'ਚ ਤੇਲ ਭਰਨ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ 'ਤੇ ਉੱਠੇ ਸਵਾਲ

ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਏਅਰ ਡਿਫੈਂਸ ਸਿਸਟਮ ਦੇ E-3 ਸੈਂਟਰੀ (AWACS) ਵਰਗੇ ਆਧੁਨਿਕ ਰਡਾਰ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਨੂੰ 'ਅਸਮਾਨ ਦੀ ਅੱਖ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ 250 ਮੀਲ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕੁਝ ਈਰਾਨੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰੇ ਨੂੰ ਤੋੜਨ 'ਚ ਕਾਮਯਾਬ ਰਹੇ ਹਨ। ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 13 ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਤੇ 300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।

ਕੀ ਹੈ E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਤੇ ਕਿਉਂ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ?

E-3 ਸੈਂਟਰੀ ਇਕ ਏਅਰਬੋਰਨ ਵਾਰਨਿੰਗ ਐਂਡ ਕੰਟਰੋਲ ਸਿਸਟਮ (AWACS) ਹੈ। ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਹਵਾਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਜੰਗੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਜੋਕੇ ਯੁੱਗ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ E-7 ਵੈਜਟੇਲ (E-7 Wedgetail) ਵਰਗੇ ਵਧੇਰੇ ਉੱਨਤ ਸਿਸਟਮ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।