ਤਬਾਹੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀ ਦੁਨੀਆ... ਈਰਾਨ 'ਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹੈ ਟਰੰਪ, ਕੀ ਹਨ ਇਸਦੇ ਨੁਕਸਾਨ?

ਜੇਐੱਨਐੱਨ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ’ਚ ਹਾਲਾਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਫ਼ੌਜੀ ਜਮਾਵੜਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ 57,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜੀ ਜਾਂ ਤਾਂ ਖੇਤਰ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਜਾਂ ਤਾਇਨਾਤੀ ਲਈ ਭੇਜੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਲਗਪਗ 40,000 ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਨਾਲ ਹੁਣ 82ਵੀਂ ਏਅਰਬੋਰਨ ਡਵੀਜ਼ਨ ਅਤੇ ਮਰੀਨ ਮੁਹਿੰਮ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।

ਸਮੁੰਦਰ ’ਚ ਵੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਾਫ਼ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੂਐੱਸਐੱਸ ਅਬ੍ਰਾਹਮ ਲਿੰਕਨ ਨਾਲ ਹੁਣ ਯੂਐੱਸਐੱਸ ਜਾਰਜ ਐੱਚਡਬਲਯੂ ਬੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਕਸਰ ਅਤੇ ਟ੍ਰਿਪੋਲੀ ਜਿਹੇ ਐਂਫੀਬੀਅਸ ਰੈਡੀ ਗਰੁੱਪ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ’ਚ ਐਫ-35 ਬੀ ਸਟੀਲਥ ਫਾਈਟਰ ਅਤੇ ਓਸਪ੍ਰੇਅ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸਿਰਫ ਦਬਾਅ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਰਿਹਾ, ਬਲਕਿ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਤਰਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ ਈਰਾਨ ਦੁਆਰਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਥਿਤ ਸਮਰਪਣ ਵਾਲੇ ਮਤੇ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਤੇ ਲਗਪਗ 400 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨਾ ਸੌਂਪਣਾ। ਹੁਣ ਹਾਲਾਤ ਉਸ ਮੋੜ 'ਤੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਗੱਲਬਾਤ ਫੇਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਸਿੱਧਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ਹੋਵੇਗਾ।

ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਭੜਕੇਗੀ ਜੰਗ

ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਈਰਾਨ ’ਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਦੋ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀਮਤ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਬਲਕਿ ਪੂਰਾ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਬਲ਼ ਉਠੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੂਤੀ, ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹਮਲੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਰਾਕ ਅਤੇ ਬਹਿਰੀਨ ’ਚ ਮੌਜੂਦ ਸ਼ੀਆ ਮਿਲੀਸ਼ਿਆ ਵੀ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਨੂੰ ਹੋਰ ਫੈਲਾਉਣਗੇ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਹਿਜ਼ਬੁੱਲਾ ਕੁਝ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਕਤਵਰ ਗੈਰ-ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੌਜੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ’ਚੋਂ ਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ’ਚ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਇਸ ਹਾਲਤ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ 'ਤੇ ਲੜਨਾ ਪਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਲੰਬੀ, ਔਕੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ੂਨੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਡ੍ਰੋਨ ਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਾ, ਨਵੀਂ ਰਣਨੀਤੀ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ ਖ਼ਤਰਾ

ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਉਸਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਫੌਜ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਉਸਦੀ ਅਸਿਮੈਟ੍ਰਿਕ ਵਾਰਫੇਅਰ ਰਣਨੀਤੀ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ ’ਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਝੜਪਾਂ ’ਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸ਼ਾਹਿਦ ਡ੍ਰੋਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਡ੍ਰੋਨ ਸਸਤੇ ਹਨ ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਮਹਿੰਗੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਖ਼ਰਚ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੀ ਭਾਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਚ ਇਹ ਡ੍ਰੋਨ ਸਿੱਧੇ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਾਈਬਰ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਬਿਜਲੀ ਨੈੱਟਵਰਕ, ਸੰਚਾਰ ਤੰਤਰ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਬਣਾ ਦੇਣਗੀਆਂ।

ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਵਿਸਫੋਟ ਆਲਮੀ ਅਰਥਚਾਰੇ 'ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਹਮਲਾ

ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਧੁਰਾ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਹੈ। ਇਸ ਤੰਗ ਜਲਮਾਰਗ ਤੋਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ 2 ਤੋਂ 2.5 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਲੰਘਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ’ਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾ ਕੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਗਪਗ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਅਮਰੀਕਾ ਜ਼ਮੀਨੀ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਕਰਸ਼ਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕੇਗਾ। ਤੇਲ ਟੈਂਕਰਾਂ, ਪਾਈਪਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਰਿਫਾਈਨਰੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਤੇਜ਼ ਹੋਣਗੇ।