ਕੋਈ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ Whatsapp ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ... 'ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਗੱਲਬਾਤ' 'ਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਕਿਰਕਿਰੀ; ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੀ ਪੋਲ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ 21 ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਮੈਰਾਥਨ ਗੱਲਬਾਤ ਬੇਸਿੱਟਾ ਰਹੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਿਆਇਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਪਰਤ ਗਏ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਇਸ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।

ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹਿਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ। ਜਿਨਾਹ ਕਨਵੈਨਸ਼ਨ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਲਈ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਅਸਲ ਚਰਚਾ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਸਨ। ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਖਾਵੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਸਾਫ਼ ਝਲਕ ਰਹੀ ਸੀ।

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪੋਲ

'ਫਸਟਪੋਸਟ' (Firstpost) ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਗੱਲਬਾਤ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤ ਜਾਣਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸਿੱਧਾ ਮੌਕਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਕੋਈ ਵੀ ਰਸਮੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਬ੍ਰੀਫਿੰਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣਵੇਂ WhatsApp ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਗੁਪਤਤਾ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਮੀਡੀਆ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਵੰਡ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਈਰਾਨੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ ਤਾਂ ਵਰਲਡ ਲੈਵਲ ਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਅਸਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੀ ਪੱਲੇ ਪਈ।

ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਫੇਲ੍ਹ, ਕੀ ਹੈ ਅੱਗੇ ਦੀ ਖੇਡ?

ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੋ ਮੁੱਖ ਬਦਲ ਹਨ—ਪਹਿਲਾ, ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਉਸ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋਵਾਂ ਬਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਜੋਖਮ ਹਨ। ਜੰਗ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪਰਤਣ 'ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ, ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਥਕਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।