ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗੀ ਈਰਾਨ ਜੰਗ? ਟਰੰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਦਾਅਵਾ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾਇਆ ਸੰਕਟ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹਾਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਜੋ ਟੈਂਕਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
Posted By Sandip Kaur
Publish Date: Wed, 01 Apr 2026 02:12 PM (IST)
Updated Date: Wed, 01 Apr 2026 02:16 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਈਰਾਨ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਵੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ (Energy Crisis) ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹਾਰਮੁਜ਼ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜੇ ਜੋ ਟੈਂਕਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇਗਾ।
ਹਾਲਾਤ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਣਗੇ 6 ਤੋਂ 8 ਹਫ਼ਤੇ
ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਮ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤਣ ਲਈ 6 ਤੋਂ 8 ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ ਤੇਲ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਮ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਜੋ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ।
ਮਾਈਨਜ਼ ਹਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਮਾਈਨਜ਼ (Mines) ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ ਸਗੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮਾਂ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਲਾਗਤ: ਤੇਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ 4 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 7.7 ਲੱਖ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਵੀ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 2 ਤੋਂ 6 ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਚੱਲੀ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ?
ਜੇਕਰ ਜੰਗ ਲੰਬੀ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਵਾਧੂ ਹਫ਼ਤਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਆਮ ਹੋਣ ਵਿੱਚ 1 ਤੋਂ 2 ਹਫ਼ਤੇ ਹੋਰ ਜੋੜ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਰਿਕਵਰੀ ਸਮਾਂ: ਅਮਰੀਕੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ 13 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਕਵਰੀ ਵਿੱਚ 8 ਹਫ਼ਤੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। 26 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 4 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀ: ਯਮਨ ਦੇ ਹੂਤੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਾਬ-ਅਲ-ਮੰਦੇਬ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਅਸਰ?
ਇਹ ਸੰਕਟ ਉਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੇ ਸਟ੍ਰੇਟ ਆਫ਼ ਹਾਰਮੂਜ਼ ਨੂੰ ਬਲਾਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੀ 20-25% ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।
ਗਲੋਬਲ ਕੀਮਤਾਂ: ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਫਿਲਹਾਲ ਅਸਰ ਸੀਮਤ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਕਈ ਵਿਕਲਪ ਹਨ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ (Strategic Reserves) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਈਂਧਨ ਅਤੇ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹਨ।