ਟ੍ਰੇਡ ਵਾਰ 'ਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਜਿੱਤ: ਅਮਰੀਕਾ-ਈਯੂ ਵਿਚਾਲੇ ਫਸਿਆ ਭਾਰਤ ਬਣਿਆ 'ਗਲੋਬਲ ਪਲੇਅਰ', ਦੋਵਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੀਲ

ਆਈਏਐਨਐਸ, ਨਿਊਯਾਰਕ: ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਹੋਈ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ (ਈਯੂ) ਨਾਲ ਹੋਈ 'ਮਦਰ ਆਫ਼ ਆਲ ਡੀਲਜ਼' (ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਡੀਲ) ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ

ਏਸ਼ੀਆ ਸੋਸਾਇਟੀ ਪਾਲਿਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਫਾਰਵਾ ਆਮੇਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਈਯੂ (EU) ਨੂੰ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵਪਾਰਕ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਕਰਨ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ।

ਆਮੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਟਾਈਮਿੰਗ ਦਿਲਚਸਪ ਹੈ, ਜੋ ਈਯੂ-ਐਫਟੀਏ (EU-FTA) ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਕਾਹਲੀ ਵਿੱਚ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਲਈ ਰੂਸ ਦਾ ਸਵਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੇਲ ਦਰਾਮਦ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਰੂਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਏ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੇਗਾ। ਇਕ ਹੋਰ ਮਾਹਿਰ ਵੈਂਡੀ ਕਟਲਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਡੀਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬੜ੍ਹਤ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਈਯੂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਡੀਲ ਮਿਲੀ ਹੈ।

ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਕੱਲੇ ਚੱਲਣਾ ਨਹੀਂ: ਵਿਰਮਾਨੀ

ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਅਰਵਿੰਦ ਵਿਰਮਾਨੀ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ ਏਕੀਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਤਾੜੀ ਵਜਾਉਣ ਲਈ ਦੋ ਹੱਥ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਦੂਜਾ ਹੱਥ ਹੁਣ ਅੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਹਬਰਾਮਦ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 'ਆਤਮ-ਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਕੱਲੇ ਚੱਲਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਈਯੂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਟ੍ਰੇਡ ਡੀਲ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ (protectionist) ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਮਝੌਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਟੈਰਿਫ (ਟੈਕਸ) ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਵਿਰਮਾਨੀ ਨੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਅਤੇ 'ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਮਿਨਰਲਸ' 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਫੋਕਸ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਰਮਾਨੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਕ ਆਰਥਿਕ ਵਸਤੂਆਂ (Strategic Economic Goods) ਦੱਸਿਆ।