'ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਭਰੋਸਾ ਕਰੀਏ', ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਦਿੱਤਾ ਟੋਕਵਾਂ ਜਵਾਬ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਨਾਰਵੇ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Posted By Sunita
Publish Date: Tue, 19 May 2026 10:29 AM (IST)
Updated Date: Tue, 19 May 2026 10:30 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ - ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਨਾਰਵੇ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਓਸਲੋ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੈੱਸ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਮੰਗਿਆ ਕਿ 'ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ'। ਇਸ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ (ਪੱਛਮ) ਸਿਬੀ ਜਾਰਜ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਦੀ ਇੱਕ ਪੱਤਰਕਾਰ ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੱਖੀ ਬਹਿਸ ਹੋ ਗਈ।
ਸਿਬੀ ਜਾਰਜ ਨੇ ਕੀਤੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੀ ਬੋਲਤੀ ਬੰਦ
ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਕੱਤਰ (ਪੱਛਮ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲੰਘਣ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਉਪਚਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਮੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬਰਾਬਰ ਵੋਟ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।
ਜਾਰਜ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਬਰਾਬਰਤਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਸਿਬੀ ਜਾਰਜ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਸਿਬੀ ਜਾਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡਾ ਇੱਕ ਸੰਵਿਧਾਨ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 1947 ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਖੁਦ ਜਿੱਤਿਆ।"
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕਈ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਅਜਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਬਰਾਬਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਿਸਾਲ ਕੀ ਹੈ? ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ। ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਹੈ।"
ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਰਜ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋਣ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਨਾ ਟੋਕਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਿਓ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਚਾਲੇ ਨਾ ਟੋਕੋ। ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਿਓ।"
ਭਾਰਤੀ ਮੀਡੀਆ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ?
ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਜਗਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਾਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਗਰਮ ਪ੍ਰੈੱਸ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਅਤੇ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਗਲਤ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿੰਨੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਰ ਸ਼ਾਮ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿੰਨੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਿਊਜ਼ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਕੱਲੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 200 ਟੀਵੀ ਚੈਨਲ ਹਨ - ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ, ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਦੀ ਕੋਈ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।"
'ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹੀ ਸਾਖ ਹੈ'
ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਜੋ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਤੇ ਵੀ ਹੋਣ। ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਦੇ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਾਖ ਹੈ।"
ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਿਉਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿਬੀ ਜਾਰਜ ਨੇ ਕੋਵਿਡ-19 (COVID-19) ਮਹਾਮਾਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੌਰਾਨ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ। ਜਾਰਜ ਨੇ ਗਣਿਤ, ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਦਾ ਵੀ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇਖੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਾਅ ਨਜ਼ਰ ਆਵੇਗਾ। ਤੁਹਾਡੇ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਜੋ ਅੰਕ (numbers) ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੀ ਦੇਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। 'ਸਿਫ਼ਰ' (Zero) ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਸ ਸੱਭਿਅਤਾ 'ਤੇ ਮਾਣ ਹੈ। ਯੋਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅੱਜ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਸਨ।"