ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ "ਹਬੂਬ" ਨਾਮਕ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਸਹਾਰਾ ਮਾਰੂਥਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਆਇਆ ਹੈ, ਜੋ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕੰਧ ਵਰਗਾ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਪੁਲਾੜ ਤੋਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਹਬੂਬ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਰਬੀ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ "ਵਿਸਫੋਟਕ ਹਵਾ" ਜਾਂ "ਤੇਜ਼ ਹਵਾ"। ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਮਾਰੂਥਲ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਟਨ ਰੇਤ ਅਤੇ ਖਣਿਜ ਕਣਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਫੈਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਹਾਲੀਆ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਹਾਰਾ ਦੀ ਧੂੜ ਉੱਤਰੀ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਦੂਰ-ਦੂਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਤੂਫਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਹਨੇਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਧੂੜ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ 1,500 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਧੂੜ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂਫਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕੰਧ ਮਾਰੂਥਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸਹਾਰਾ ਦੀ ਧੂੜ ਸਪੇਨ, ਫਰਾਂਸ ਅਤੇ ਯੂਕੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਟਲਾਂਟਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ।
ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਧੂੜ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਰਲ ਕੇ ਖੂਨੀ ਮੀਂਹ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ-ਭੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਦੇ ਕਣਾਂ ਦੀ ਗਾੜ੍ਹਾਪਣ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ ਇਸਦਾ ਅਰਥ?
ਇਹ ਧੂੜ ਦੇ ਤੂਫਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗਠਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਲਵਾਯੂ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਸਾ ਦੇ ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਸਹਾਰਨ ਧੂੜ ਸੂਰਜੀ ਪੈਨਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਧੂੜ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਐਟਲਾਂਟਿਕ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਧੂੜ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਪਲੈਂਕਟਨ ਨੂੰ ਵਧਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਨੁੱਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।