ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਬਹਾਨਾ, ਚੀਨ ਨੇ ਚਲਾਈ ਅਸਲ ਚਾਲ! ਕੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੇ ਦਬਾਅ ਅੱਗੇ ਝੁਕਿਆ ਈਰਾਨ?

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ (ਜੰਗਬੰਦੀ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੀਨ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੀਜਿੰਗ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦਾ ਹੱਥ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ।

ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਹਿੱਤ

ਈਰਾਨ, ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੀਜਿੰਗ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੀ ਕਿ ਜੰਗ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਪਰਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦਾ ਮਈ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੌਰਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਚੀਨ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਹਾਲਾਤ ਜਲਦੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਣ।

ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੀਨ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤੀ

ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੀਨ ਨੇ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਮਿਸਰ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੀਨ ਨੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਂਤ ਪਰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦਾ ਰੁਖ

ਚੀਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਬੁਲਾਰਾ ਮਾਓ ਨਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦਿਖਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੀਨ ਨੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਵੀਟੋ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਸਟ੍ਰੇਟ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਫੂ ਕੋਂਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਲਿਆਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਖੁਦ ਵੱਡੇ ਹਮਲਿਆਂ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।