ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਕੱਢਣ ਲਈ ਟਰੰਪ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਯੋਜਨਾ, ਪਰ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਵੇਗੀ ਵੱਡੀ ਕੀਮਤ; ਕਿਵੇਂ ਦੇਣਗੇ ਅੰਜਾਮ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਗਰਾਊਂਡ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ (ਜ਼ਮੀਨੀ ਕਾਰਵਾਈ) ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਦਾ ਮਕਸਦ ਲਗਭਗ 970 ਪੌਂਡ (ਕਰੀਬ 400 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ) ਸੰਵਰਧਿਤ (Enriched) ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਹਰਾਨ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

'ਵਾਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਰਨਲ' ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨੇਤਾ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਇੱਕ ਸੂਤਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ 'ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਵਜੋਂ ਇਸ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਣ।

'ਜੇ ਈਰਾਨ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਤਾਂ ਵਰਤਾਂਗੇ ਤਾਕਤ'

ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਹਰਾਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਮੱਗਰੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੌਂਪਦਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੇ ਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ, ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤੇਹਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ।

'ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ'

ਟਰੰਪ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਛੇੜਨ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇਣ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਸੀ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਨੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਉਹੀ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਊਕਲੀਅਰ ਧੂੜ ਹੀ ਦੇਣਗੇ।"

ਟਰੰਪ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ

ਇਹ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਜੋਖਮ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹੈ। ਕਈ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮੁਹਿੰਮ ਹੈ।

ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਯੂਰੇਨੀਅਮ 'ਤੇ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਬਹੁਤ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸੰਭਾਵੀ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੰਗ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵੀ 4-6 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਉਸ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਕਾਫੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਟਰੰਪ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸਤ੍ਹਾ ਤੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮਲਬੇ ਦੀ ਛਾਣਬੀਣ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬਾਰੂਦੀ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅਤੇ ਜਾਲਾਂ (booby traps) ਨੂੰ ਨਾਕਾਮ ਕਰ ਸਕਣ।

ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ 'ਤੇ 40 ਤੋਂ 50 ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਲੰਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਕੂਬਾ ਟੈਂਕ ਵਰਗੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਟੀਮ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਵੇਗੀ।