ਸਿੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਪੱਛੜਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ: 63% ਨੌਜਵਾਨ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ, ਅੱਤਵਾਦ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਦਾ ਬਣ ਰਿਹਾ ਕਾਰਨ

ਆਈ.ਏ.ਐਨ.ਐਸ (IANS), ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ 'ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤ' ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਾੜਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ 2023 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ 63 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੌਜਵਾਨ ਕਦੇ ਵੀ ਸਕੂਲ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਕਿ 23 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਿਸ਼ੋਰ ਵੀ ਰਸਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਾਸ਼ੀਏ 'ਤੇ ਧੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਣਗੌਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ।

ਡਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ 15 ਤੋਂ 29 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ-ਚੌਥਾਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਲਗਭਗ ਅੱਧਾ ਹੈ।

ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਕ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਤੋਂ ਉਮਰ ਭਰ ਵਾਂਝੇ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਅਧਿਐਨ

ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 'ਸਸਟੇਨੇਬਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਪਾਲਿਸੀ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ' ਵੱਲੋਂ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਵਿੱਚ ਖੈਬਰ ਪਖਤੂਨਖਵਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਜਿਹੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:

ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ: ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਗਰੀਬੀ ਹੈ।

ਕੁੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ, ਸਕੂਲਾਂ ਦੀ ਦੂਰੀ, ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ, ਸਮਾਜਿਕ ਮਾਪਦੰਡ, ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਡਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।

ਮੁੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ: ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ ਕਮਾਉਣ ਦਾ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਘੱਟ ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ।

ਘਰੇਲੂ ਕੰਮ: ਸਕੂਲ ਨਾ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ 85 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁੜੀਆਂ ਆਪਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਸਮਾਂ ਘਰੇਲੂ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਲਈ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ।