ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਏਸੀ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਮੂਲੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਵਿਵੇਕ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਵਿੱਚ ਏਸੀ (AC) ਕਾਰਨ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਆਂ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਪਕਰਣ ਕਿਵੇਂ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਰੂਪ ਲੈ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਵੀ ਵਧੇਗੀ।
ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਏਸੀ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੇਨਟੇਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਘਰੇਲੂ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਮੂਲੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
AC ਖਰਾਬ ਹੋਣ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਕੇਤ
ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ: ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਘਸ ਜਾਣਾ, ਕੁਨੈਕਸ਼ਨ ਢਿੱਲੇ ਹੋਣੇ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਕਾਰਨ ਏਸੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ 'ਟ੍ਰਿਪ' (Trip) ਕਰਨ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੋਲਟੇਜ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਕਾਰਨ ਚੰਗਿਆੜੀ ਨਿਕਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਓਵਰਹੀਟਿੰਗ (Overheating): ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲਏ ਲਗਾਤਾਰ ਏਸੀ ਚਲਾਉਣ ਨਾਲ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਵਾਇਰਿੰਗ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਫਟਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੰਦੇ ਫਿਲਟਰ: ਧੂੜ ਜਮਾਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੇ ਬਹਾਅ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੂਨਿਟ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੈਸ ਲੀਕੇਜ: ਜੇਕਰ ਏਸੀ ਠੰਢਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਰੈਫ੍ਰਿਜਰੈਂਟ (Gas) ਲੀਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੈਸ ਲੀਕ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੰਪ੍ਰੈਸਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਬਹੁਤ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਦੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੰਕੇਤ (Warning Signs)
ਗਰਮ ਹਵਾ: ਜੇਕਰ ਏਸੀ ਗਰਮ ਹਵਾ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਪਾਰਕ (Spark): ਚਲਾਉਣ ਵੇਲੇ ਚੰਗਿਆੜੀ ਨਿਕਲਣਾ ਜਾਂ ਲਾਈਟ ਦਾ ਲਿਸ਼ਕਣਾ।
ਸੜਨ ਦੀ ਬਦਬੂ: ਏਸੀ ਜਾਂ ਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੜਨ ਦੀ ਗੰਧ ਆਉਣੀ।
ਅਜੀਬ ਆਵਾਜ਼ਾਂ: ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਅਜੀਬ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਉਣਾ।
ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਣਾ: ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਏਸੀ ਬੰਦ ਕਰੋ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ
ਫਿਲਟਰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ: ਹਰ 2-3 ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ ਫਿਲਟਰ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਸਹੀ ਵੈਂਟੀਲੇਸ਼ਨ: ਆਊਟਡੋਰ ਯੂਨਿਟ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਗਰਮੀ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਸਕੇ।
ਰੈਗੂਲਰ ਸਰਵਿਸਿੰਗ: ਗਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਟੈਕਨੀਸ਼ੀਅਨ ਤੋਂਸਰਵਿਸਿੰਗ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਓ।
ਵੋਲਟੇਜ ਸਟੇਬਲਾਈਜ਼ਰ: ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸਟੇਬਲਾਈਜ਼ਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਟਾਈਮਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ: ਏਸੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰੇਕ ਦਿਓ।
ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ
ਤਾਪਮਾਨ ਨੂੰ 24-26 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ 'ਤੇ ਰੱਖੋ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਬਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ 'ਤੇ ਲੋਡ ਘੱਟ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਏਸੀ 10-15 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਖਰਾਬ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ।